Thi công lót gạch chịu axit bồn chứa hóa chất là gì?
Bồn chứa axit (acid tank) — dùng trong nhà máy hóa chất, xử lý nước thải, lò men, xi mạ — cần lớp lót bên trong chịu hóa chất, chống thấm và không ảnh hưởng đến sản phẩm lưu trụ. Gạch chịu axit (acid proof brick) kết hợp xi măng furan hoặc keo epoxy acid-resistant là giải pháp bền nhất, có khả năng chịu axit đặc, kieu, và một số dùng mới hữu cơ trong Điều kiện nhiệt độ đến 150 độ C.
Chuan bị — Vật liệu cần thiết
- Gạch chịu axit: gach samot (chamotte) hoặc gach có lạnh to 230x113x65 mm (tiêu chuẩn) hoặc 150x150x20 mm (dạng tấm); độ hấp thụ nước < 2%; cường độ chịu nén > 50 MPa.
- Xi măng furan (furan resin mortar): gồm keo nhựa furan + cháy mặt basalt hoặc graphite; chịu axit manh, axit hữu cơ, dùng mới; không chịu kieu manh (HNO3 đặc, H2SO4 > 98%).
- Keo epoxy acid-resistant: chịu axit yêu-trung binh, kieu loang; để thi công hơn furan; dùng nhiệt độ thấp hơn (max 60–80 độ C).
- Màng chống hóa chất: HDPE liner 2 mm hoặc màng epoxy đã năng phụ 2 lớp (tổng dày >= 1,5 mm).
- Epoxy primer: lot liên kết bê tông nền với màng chống hóa chất.
Bước 1 — Xử lý bề mặt be
Bề mặt bê tông bên trong bồn cần xử lý kỹ trước khi phụ bắt kỹ vật liệu nao:
- Về sinh đầu mỏ, mức sản phẩm cũ bảng dùng mới hoặc kieu để-grease; là sạch bảng nước sạch.
- Dùng máy mái góc hoặc máy sandblast (nền không khí 6–8 bar, hat cat SA2.5 theo ISO 8501) để làm nhập bề mặt — độ nham bề mặt Sa2.5 tối thiểu > 50 µm (đo bằng máy độ độ nham profilometer).
- Kiểm tra: bề mặt phải khó (độ ẩm < 4% theo máy độ ẩm), không có bụi, không có vet đầu sau khi xử lý.
- Và lắp: tất cả lo ro, nut nut > 0,2 mm bảng vua epoxy cao keo (high-build epoxy filler); để cung hang 24 gió.
Bước 2 — Phụ lớp epoxy primer
Primer làm tầng bam định giữa bê tông và màng chống hóa chất, ngăn nước âm từ bê tông thoat ra làm phòng ro màng. Phụ 1–2 lớp: lớp 1 loang hơn (thêm 10–15% dùng mới), lớp 2 nguyên chất. Mới lớp dày 50–80 µm (đo bằng máy độ DFT). Để khó 4–8 gió giữa các lớp và 12–24 gió trước khi phụ màng chính.
Bước 3 — Phụ màng chống hóa chất
Đây là lớp bảo vệ quan trọng nhất, ngăn hóa chất tiếp xuc trực tiếp với bê tông:
Phương an A — HDPE Liner 2mm
Tấm HDPE (High-Density Polyethylene) 2 mm cuon tron, hạn nhiệt (extrusion weld) tại các mep noi. Ưu điểm: chịu được pha hệ axit rong (kể ca HF loang, axit hữu cơ), để kiểm tra đáp suất. Nhược điểm: khó thi công tại góc và mep chỉ tiết phức tạp; cần thô hạn chuyển nghiệp.
Phương an B — Màng epoxy đã năng
Phụ 2–3 lớp epoxy acid-resistant tổng dày >= 1,5 mm. Mới lớp cách lớp kể 12–24 gió. Lớp cuoi cung quet cat thứ (chira cat 40-80 mesh tron vào lớp cuoi khí còn uot) để tầng bam định với xi măng furan. Phụ lớp nay khí to chức lot gach ngày — không để trên 24 gió vi cat thứ sẽ bị bụi. Chi phí thấp hơn HDPE những cần biện pháp kiểm tra chất chế (kiểm tra nền điện).
Bước 4 — Lot gạch chịu axit
Gach được đất bảng xi măng furan hoặc keo epoxy acid-resistant. Quy trình:
- Tron xi măng furan: keo nhựa furan + bot cháy (ty le theo nha sản xuất, thường 1:2–1:3 theo Trọng lượng); tron bảng máy khuay tốc thấp; thời gian sử dụng (pot life) 30–60 phút.
- Trắng xi măng furan lên mặt be (lớp nền gach): dày 10–15 mm; đất gach lên khí furan còn uot.
- Khe giữa các viên gach: 5–8 mm — dầm bao khe đã được giu bảng các thành dem nhựa tấm thời.
- Nhân gach xuong để loại bong khí, kiểm tra viên gach bảng thuoc thang: sai số phẳng <= 3 mm/2 m.
- Xep gach kieu gach men: không để khop 4 khe gap nhau tại một diem.
Bước 5 — Khe mach (Grouting)
Sau khi lot gach, đổi xi măng furan nền cung (12–24 gió), tiền hành khe mach:
- Làm sạch khe giữa các viên gach: loại bộ thành dem, but bam, mau xi măng thừa.
- Tron xi măng furan khe mach (mach hợp hơn xi măng nền, bot basalt min hơn): ep vào khe bảng bay bong, lan lượt dày toàn bộ chiều sau.
- Làm phẳng mặt khe bảng bay mem: mặt khe phải bảng hoặc thấp hơn mặt gach < 1 mm.
- Lâu sạch mặt gach ngày khí furan còn mem bảng gieu thấm dùng mới acetone (để tránh furan cung trên mặt gach).
Bước 6 — Bảo dưỡng và kiểm tra
Xi măng furan cần nhiệt để đồng cung hoàn toàn. Nhiệt độ thi công và bảo dưỡng: 15–35 độ C (tới ưu 20–25 độ C). Thời gian bảo dưỡng: 7–14 ngày trước khi cho tiếp xuc hóa chất bắt kỹ.
Thứ nước 24 gió
Bom nước sạch dày đến mức >= 300 mm, giu 24 gió. Sau độ xạ nước, kiểm tra: không có thấm rỉ, không có vet âm bề mặt ngoài be; kiểm tra tung mach bảng đến siêu tim (UV lamp) để phát hiện mach ho.
Kiểm tra bam định — Pull-off Test
Theo ASTM D4541: dan địa thép đường kính 50 mm lên mặt gach (dùng keo epoxy), để cung 24 gió, keo thang dùng bảng máy keo. Luc keo tach min >= 2 MPa. Kết quả < 2 MPa: khoan bộ gach vùng độ, lắp lại vùng bị hong.
Kiểm tra nền điện (Holiday Test)
Đổi với bồn có màng epoxy phía dưới gach: quet điện cuc tính (wet sponge method, 67,5 V DC cho màng < 500 µm; spark test 5 kV/mm cho màng dày hơn) để phát hiện lo kim hoặc mach ho. Bắt kỹ lo hong nao (pinhole) phải được và lại trước khi lot gach.
Lưu y quan trọng khí thi công
- Xi măng furan rất doc khí uot: bắt buộc deo gang tẩy nitrile, kính bao ho, khau trắng (keo nhựa furan gai mặt và đã manh).
- Không thi công khí nhiệt độ < 15 độ C: furan đồng cung rất chậm, mặt khả năng bam định.
- Tôn khó gach và furan phân ran riêng, tránh âm: furan hút ẩm sẽ giảm chất lượng.
- Khu vực khe mach tip giap thành be, bản le hoặc ống xuyên: dùng rỗng đàn hồi (expansion joint) bảng keo elastomeric acid-resistant, không dùng furan cung ở các vi tri cần gián nó.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
- Gạch chịu axit có chịu axit sunfuric đặc (H2SO4 > 98%) không?
- Gach samot chịu được H2SO4 đến 98% những xi măng furan không chịu H2SO4 đến đặc và HNO3 đặc. Trường hợp nay cần dùng xi măng thủy tinh soda (sodium silicate mortar) hoặc xi măng novolac epoxy chuyên dụng. Neu biệt ro chuyển hóa chất sẽ lưu trụ trước Khi thiết kế.
- Có thể dùng gach ceramic thông thường thay gạch chịu axit không?
- Không — gach ceramic có độ hấp thụ nước 5–10%, cao hơn gạch chịu axit (< 2%) rất nhiều. Hóa chất ngầm quá gach, phản ứng với xi măng phía sau và pha kết cấu be nhanh chống.
- Lot gạch chịu axit có chịu rung động không?
- Xi măng furan cung sau khi đồng có tin đàn hồi rất thấp; khí bồn rung (máy khuay, máy bom gan kể), cần bộ tri rỗng đàn hồi (expansion joint) mới 2–3 m và tại góc để tránh nut mach theo tính toán. Bộ tri rỗng trước, không cat sau khi thi công.