Cách thi công bông khoáng rockwool

Thi công bông khoáng rockwool trong vách thạch cao yêu cầu 5 bước tuần tự: dựng khung kim loại, nhồi bông chắc không khe hở, lắp lớp chắn hơi, và đóng tấm thạch cao. Bảo hộ lao động (khẩu trang FFP2, kính, găng tay) là bắt buộc xuyên suốt do sợi đá gây kích ứng mạnh.

Vật tư và công cụ cần chuẩn bị

• Bông khoáng rockwool: cuộn hoặc tấm, mật độ 40–60 kg/m³ cho vách thạch cao
• Khung thép (thanh C và U) 75mm hoặc 100mm
• Tấm thạch cao: tiêu chuẩn 12.5mm hoặc loại cách âm / chống ẩm tùy vị trí
• Vapor barrier (màng PE 0.2mm hoặc kraft foil)
• Vít tự khoan (drywall screws), keo trét mạch (joint compound)
• Băng lưới sợi thủy tinh trét mạch
• Dao cắt bông chuyên dụng hoặc dao cắt có lưỡi dài
• Thước T, bút đánh dấu, thước cuộn
• Bảo hộ: khẩu trang FFP2, kính bảo hộ, găng tay, quần áo dài tay

Bước 1: Lắp khung thép

Gắn thanh U (track) xuống sàn và lên trần theo đúng vị trí vách. Dựng thanh C (stud) vào track, khoảng cách tim thanh đứng 400mm hoặc 600mm (tùy tải trọng tấm thạch cao). Buộc chặt bằng vít kết nối hoặc kẹp. Kiểm tra thăng bằng bằng ni-vô. Chiều rộng thanh C xác định độ dày vách và lượng bông nhồi — thanh C75 chứa được rockwool 60–70mm; thanh C100 chứa được 90–95mm.

Lưu ý: với hệ double stud wall cách âm cao, dựng hai hàng khung riêng biệt (không kết nối cứng với nhau) trên hai track riêng để ngắt đường truyền âm qua kết cấu (structure-borne sound).

Bước 2: Đóng một mặt thạch cao

Đóng tấm thạch cao một phía trước (thường là phía ít quan trọng hơn về thẩm mỹ). Vít cách nhau 150–200mm trên trụ biên và 200–250mm trên trụ giữa. Mạch đứng của tấm phải nằm đúng tim thanh C — không để mạch rơi vào khoảng trống. Để hở phía còn lại để nhồi bông.

Bước 3: Cắt và nhồi bông khoáng

Đây là bước quan trọng nhất quyết định hiệu quả cách âm và cách nhiệt.

1. Đo và cắt: Đo chiều cao thực của khoang (từ sàn đến trần). Cắt rockwool dài hơn 10–15mm so với chiều cao thực để ép khít (compression fit). Cắt theo chiều rộng vừa đúng hoặc lớn hơn 5–10mm khoảng cách hai thanh C.
2. Cách cắt đúng: Dùng dao có lưỡi dài (>200mm), đặt thước thẳng, rạch một đường dứt khoát — không cưa qua lại nhiều lần sẽ làm tơi sợi và tạo bụi. Hoặc dùng cưa tay răng nhỏ cho tấm cứng mật độ cao.
3. Nhồi bông: Đặt tấm bông vào khoang và ép nhẹ để bông tự giãn ra bám khít 4 cạnh. Không để khe hở — khe hở dù nhỏ 5% diện tích có thể làm giảm STC 5–10 dB (flanking path). Tại các điểm giao nhau (góc, xung quanh ổ điện, hộp kỹ thuật), cắt bông theo hình dạng và nhét kín.
4. Ghép nhiều lớp: Nếu cần độ dày lớn hơn thanh C (ví dụ nhồi 100mm vào thanh C75), ghép 2 lớp bông — lớp trong 50mm + lớp ngoài 50mm, khớp mạch so le nhau.

Bước 4: Lắp vapor barrier (nếu cần)

Tại vùng khí hậu nóng ẩm như Việt Nam, lớp chắn hơi (vapor retarder) thường đặt phía trong (phía điều hòa không khí) để ngăn hơi ẩm nóng bên ngoài xâm nhập vào lớp bông. Trải màng PE 0.2mm hoặc kraft foil liên tục, chồng mép ít nhất 150mm và dán băng keo chuyên dụng. Buộc vào thanh C bằng ghim hoặc dây buộc. Bước này có thể bỏ qua với vách ngăn nội thất không có chênh lệch ẩm.

Bước 5: Đóng mặt thạch cao còn lại

Đóng tấm thạch cao phía còn lại tương tự bước 2. Với vách cách âm, dùng thêm keo acoustic sealant (silicone hoặc latex acoustic) quanh chu vi vách (chân tường, trần, góc) để bịt kín mọi khe hở nhỏ — đây là yếu tố thường bị bỏ qua nhưng ảnh hưởng lớn đến STC thực tế.

Bước 6: Trét mạch và hoàn thiện

Dán băng lưới tại mạch nối, trét 3 lớp joint compound (lớp đầy, lớp mỏng, lớp finish), mài phẳng sau mỗi lớp khô. Sơn lót trước khi sơn hoàn thiện. Tổng thời gian thi công cho vách 3×3m khoảng 1–2 ngày tùy nhân lực.

Lưu ý kỹ thuật quan trọng