Vách Thạch Cao Là Gì?
Vách thạch cao (drywall partition hay lightweight partition) là hệ vách ngăn không chịu lực sử dụng khung thép mạ kẽm nhẹ kết hợp tấm thạch cao bắt vít hai mặt, không dùng vữa xi măng hay nước trong toàn bộ quá trình thi công. Đây là lý do hệ thi công này còn được gọi là “dry construction” (xây dựng khô), đối lập với tường gạch xây ướt truyền thống. Vách thạch cao chiếm ưu thế trong xây dựng nội thất thương mại toàn cầu nhờ tốc độ thi công nhanh, trọng lượng nhẹ và linh hoạt.
Cấu Tạo Chi Tiết Vách Thạch Cao
Khung xương vách thạch cao gồm hai loại thanh thép chính: thanh U (track) lắp cố định vào sàn và trần làm ray dẫn hướng, và thanh C (stud) dựng đứng cắm vào trong ray U cách nhau 400 mm hoặc 600 mm theo chiều dài vách. Tất cả khung thép được mạ kẽm chống gỉ để đảm bảo tuổi thọ dài trong môi trường ẩm nhiệt đới. Bề dày thanh C phổ biến là 0,5 mm hoặc 0,6 mm tùy yêu cầu tải trọng treo vật nặng.
Tấm thạch cao được bắt vít trực tiếp vào sườn C bằng vít tự khoan chuyên dụng. Mỗi mặt vách có thể dùng 1 lớp tấm 12,5 mm (tổng chiều dày vách với khung C75 = 100 mm) hoặc 2 lớp tấm để tăng cách âm và chịu lực bề mặt. Mối nối giữa các tấm được xử lý bằng băng dán và bột bả để tạo bề mặt phẳng liền mạch.
Chiều Dày Tổng Các Hệ Vách Phổ Biến
Hệ vách C50 (khung 50 mm) + tấm 12,5 mm mỗi mặt = tổng chiều dày 75 mm, phù hợp vách ngăn văn phòng không yêu cầu cách âm cao. Hệ vách C75 + tấm 12,5 mm mỗi mặt = tổng 100 mm, là tiêu chuẩn phổ biến nhất cho văn phòng và nhà ở. Hệ vách C100 + tấm 2 lớp mỗi mặt = tổng 150 mm, dùng cho phòng họp kín, phòng giám đốc cần cách âm cao hoặc khu vệ sinh cần nhét ống nước vào lõi vách.
Phân Biệt Vách Chìm Và Vách Khô
Vách “chìm” trong ngữ cảnh xây dựng Việt Nam thường chỉ tường gạch xây (ướt) truyền thống: dùng gạch đất nung hoặc gạch bê tông nhẹ, vữa xi măng, tô trát, sơn. Vách khô chỉ hệ thạch cao khung thép không dùng nước. Hai hệ này khác nhau hoàn toàn về vật liệu, quy trình thi công, trọng lượng và đặc tính cơ học.
Không nên nhầm “vách chìm” với “trần chìm”: trong ngữ cảnh trần, “chìm” nghĩa là khung ẩn bên trong; trong ngữ cảnh vách, “chìm” thường nghĩa là tường gạch truyền thống.
Khả Năng Cách Âm
Vách thạch cao đơn giản 1 lớp tấm mỗi mặt, không nhồi bông khoáng: STC khoảng 35–38 dB. Vách 2 lớp tấm mỗi mặt + rockwool 50 mm nhồi vào lõi: STC 50–55 dB, đủ ngăn tiếng nói chuyện bình thường và tiếng nhạc nhỏ. Để đạt STC cao hơn 55 dB cần áp dụng kỹ thuật khung đôi (double stud) hoặc khung tách (staggered stud) để ngắt đường truyền rung động trực tiếp qua khung.
Ứng Dụng Phân Chia Không Gian
Vách thạch cao được dùng để: phân chia không gian văn phòng thành phòng riêng; tạo phòng ngủ, phòng tắm trong căn hộ; thi công vách ngăn nhà vệ sinh (dùng loại H chịu ẩm); làm vách hộp kỹ thuật che ống nước, hộp điện; ốp tường trang trí thay thế tô trát. Linh hoạt thi công trên mọi loại nền (bê tông, gạch, thép) mà không cần can thiệp kết cấu.