Cách Thi Công Ống PVC Đúng Kỹ Thuật
Thi công ống PVC đúng kỹ thuật đảm bảo mối nối bền, không rò rỉ trong suốt tuổi thọ hệ thống. Kỹ thuật kết nối chính là keo solvent cement (keo dán PVC hòa tan bề mặt) — đòi hỏi thực hiện đúng trình tự và điều kiện môi trường nhất định. Sai sót phổ biến nhất là bôi keo không đủ hoặc lắp ghép quá chậm sau khi bôi keo.
Công Cụ Và Vật Liệu Cần Thiết
Dụng cụ cắt ống: cưa sắt mịn (ưu tiên), dao cắt ống chuyên dụng (cho DN nhỏ đến DN63), hoặc cưa điện (cho DN lớn từ DN90+). Dụng cụ làm sạch: giấy nhám số 80–120 (mài cạnh và bề mặt), vải sạch không có sợi rơi (lau bề mặt). Vật liệu kết nối: primer PVC (chất mồi làm mềm bề mặt, tăng độ bám của keo), keo solvent cement PVC phù hợp kích thước ống (keo đặc cho DN>110mm, keo loãng cho DN nhỏ).
Dụng cụ bổ trợ: thước đo, bút đánh dấu, đèn pin (kiểm tra bên trong khớp nối), găng tay nitrile (bảo vệ tay khỏi dung môi), khẩu trang lọc hơi hữu cơ (khi thi công trong không gian kín). Dụng cụ thử áp: máy bơm tay thủy lực và đồng hồ áp suất (cho công trình lớn) hoặc quan sát trực quan (cho hệ thống nhỏ).
Quy Trình Thi Công 7 Bước
Bước 1 — Đo và cắt ống vuông góc: đo chính xác chiều dài cần thiết, đánh dấu bằng bút. Cắt vuông góc 90° với trục ống — mặt cắt xiên sẽ giảm diện tích tiếp xúc keo và gây rò rỉ. Kiểm tra lại bằng thước ê ke sau khi cắt.
Bước 2 — Vát cạnh và mài thô: dùng dao hoặc giấy nhám vát cạnh bên ngoài đầu ống 15–20° (chamfer) để dễ lắp vào khớp nối. Mài nhẹ bề mặt ngoài đầu ống (khoảng 2–3cm từ đầu) và bề mặt trong của khớp nối bằng giấy nhám 80–120 — tạo độ nhám giúp keo bám tốt hơn.
Bước 3 — Làm sạch bề mặt: lau sạch bụi và dầu mỡ trên cả đầu ống và bên trong khớp nối bằng vải sạch. Nếu có dầu bám (từ máy cắt điện), dùng acetone hoặc primer lau sạch trước. Bề mặt phải khô ráo hoàn toàn — keo không bám tốt trên bề mặt ẩm.
Bước 4 — Thoa primer (nếu dùng): primer (PVC primer/cleaner) làm mềm bề mặt PVC, tăng tốc phản ứng với keo. Thoa primer lên cả hai bề mặt (đầu ống và lòng khớp nối) bằng cọ hoặc miếng xốp kèm theo hộp primer. Chờ primer khô (10–30 giây) trước khi thoa keo.
Bước 5 — Thoa keo solvent cement: thoa keo đều lên bề mặt ngoài đầu ống trước (lớp mỏng đều), sau đó thoa keo vào bên trong khớp nối (lớp dày hơn một chút cho DN>50mm). Tổng thời gian thoa keo không quá 30–45 giây — keo bắt đầu bay hơi nhanh và mất hiệu lực nếu để quá lâu.
Bước 6 — Lắp ghép nhanh và giữ chặt: ngay sau khi thoa keo, đẩy thẳng đầu ống vào khớp nối (đẩy thẳng, không xoay) cho đến khi chạm đáy — có thể xoay nhẹ 1/4 vòng khi đang đẩy vào để phân bố keo đều, nhưng không xoay sau khi đã lắp xong. Giữ nguyên vị trí trong 30–60 giây để keo bắt đầu đóng rắn. Lau sạch keo thừa tràn ra ngoài bằng vải ẩm ngay lập tức.
Bước 7 — Thời gian đóng rắn và thử áp: thời gian đóng rắn hoàn toàn phụ thuộc nhiệt độ môi trường và kích thước ống. Tại 25°C: DN≤50mm cần 1 giờ trước khi thử áp nhẹ, 24 giờ trước khi đưa vào áp suất làm việc đầy đủ. DN>50mm: cần 24–48 giờ. Tại nhiệt độ thấp (<10°C): kéo dài thời gian đóng rắn thêm 50%. Thử áp bằng nước (không thử bằng khí nén với ống nhựa — nguy hiểm) ở 1,5 lần áp suất làm việc trong 30 phút.
Phụ Kiện Cần Biết
Co 90°/45°: đổi hướng ống. Tee: chia hoặc gộp dòng chảy. Cút (reducer): giảm kích thước từ DN lớn xuống DN nhỏ. Bít (end cap): bịt đầu ống kín. Măng sông (coupling): nối thẳng hai đầu ống cùng DN. Mặt bích: kết nối với van, máy bơm, thiết bị tháo lắp được. Van bi PVC: đóng mở dòng chảy — chọn van cùng cấp PN với hệ thống.
Tất cả phụ kiện phải cùng cấp PN hoặc cao hơn PN của ống. Không dùng phụ kiện PN thấp hơn PN ống — điểm yếu nhất quyết định giới hạn áp suất toàn hệ thống. Tham khảo thêm: Ống PVC là gì, Phụ kiện ống nước, Keo dán ống PVC là gì, Ống PVC có mấy loại, Tiêu chuẩn ống nhựa.