Tấm Thạch Cao Là Gì?
Tấm thạch cao (gypsum board, drywall, plasterboard) là sản phẩm vật liệu xây dựng công nghiệp dạng tấm phẳng, cấu tạo gồm lõi thạch cao nung (CaSO4·½H2O tái hydrat hóa) được kẹp giữa hai lớp giấy kraft đặc biệt. Đây là thành phần chính trong hệ thống xây dựng khô (drywall system), được lắp đặt trên khung xương thép mạ kẽm để tạo trần, vách ngăn và ốp tường nội thất. Tấm thạch cao khác hoàn toàn với bột trát thạch cao (gypsum plaster/putty) – một dạng sản phẩm dùng để trát phủ bề mặt, không phải tấm thành phẩm.
Cấu Tạo Tấm Thạch Cao
Lõi tấm thạch cao được tạo từ thạch cao nung (CaSO4·½H2O) trộn với nước theo tỷ lệ kiểm soát, cùng các phụ gia như chất tạo bọt (foaming agent) tạo cấu trúc xốp nhẹ, tinh bột (starch) tăng liên kết với giấy, và các phụ gia chức năng tùy loại (silicon cho Type H, sợi thủy tinh cho Type F). Hai lớp giấy kraft bọc ngoài có chức năng: mặt trước (face paper) phẳng mịn, chịu lực kéo, là nền để sơn hoặc dán giấy; mặt sau (back paper) thô hơn, chống ẩm từ phía không nhìn thấy. Liên kết giữa lõi và giấy đạt được nhờ tinh bột hoạt hóa khi thạch cao nung phản ứng với nước trong quá trình sản xuất.
Kích Thước Tiêu Chuẩn Tấm Thạch Cao
Kích thước phổ biến nhất tại Việt Nam là 1200×2400mm (rộng × dài), phù hợp với mô-đun khung xương 400–600mm và chiều cao thông thủy phòng 2,4–2,7m. Ngoài ra còn có 1200×2700mm và 1200×3000mm cho phòng cao hơn hoặc giảm mối nối ngang. Độ dày tiêu chuẩn gồm 4 loại: 9,5mm (trần, tường nhẹ), 12mm (vách ngăn tiêu chuẩn – phổ biến nhất), 15mm (vách cần độ cứng cao, cách âm tốt hơn), và 18mm (vách chịu lực phụ trợ, trần nặng).
Thông Số Kỹ Thuật Tấm Thạch Cao 12mm
Tấm thạch cao 12mm (1200×2400mm) Type A có: trọng lượng khoảng 11–13 kg/tờ (tương đương 9–11 kg/m²); độ bền uốn ngang ≥ 450 N, uốn dọc ≥ 900 N (TCVN 9099:2011); độ cứng bề mặt ≥ 30 N; hệ số dẫn nhiệt λ ≈ 0,25 W/(m·K); chỉ số cách âm đơn lẻ Rw ≈ 28 dB. Độ lửa: thạch cao chứa khoảng 21% nước kết tinh theo khối lượng, làm chậm quá trình tăng nhiệt độ khi cháy; Type F đạt EI30–EI90 tùy cấu hình hệ tường hoàn chỉnh.
Phân Biệt Tấm Thạch Cao Với Bột Trát Thạch Cao
Tấm thạch cao (gypsum board) là sản phẩm thành phẩm dạng tấm rắn, thi công bằng cách cắt và bắt vít vào khung xương; không trộn nước khi thi công. Bột trát thạch cao (gypsum plaster/putty) là dạng bột khô trộn nước để trát phủ bề mặt dày 2–10mm, tạo lớp hoàn thiện mịn trên tấm thạch cao hoặc tường gạch; đông cứng sau 30–90 phút. Hai sản phẩm thường đi cùng nhau trong quy trình hoàn thiện: lắp tấm thạch cao trước, sau đó trám mối nối và hoàn thiện bề mặt bằng bột trát.
Ứng Dụng Tổng Quan Của Tấm Thạch Cao
Tấm thạch cao được dùng chủ yếu cho 3 hạng mục: (1) trần chìm và trần trang trí – phổ biến nhất, che giấu hệ thống kỹ thuật; (2) vách ngăn nội thất – thay thế tường gạch, nhẹ và nhanh hơn; (3) ốp tường và hộp kỹ thuật – tạo bề mặt phẳng che ống kỹ thuật. Ngoài ra, tấm thạch cao còn được dùng làm nền sàn nâng (access floor), tường chịu cháy và phòng cách âm chuyên nghiệp. Hệ thống tấm thạch cao hoàn chỉnh luôn bao gồm khung xương thép, vít chuyên dụng, bột trám và băng lưới mối nối.
Lưu Ý Khi Chọn Mua Tấm Thạch Cao
Khi mua tấm thạch cao cần kiểm tra: nhãn in trên tấm ghi đúng loại (A/H/F) và tiêu chuẩn (EN 520/TCVN 9099); tấm không bị ẩm ướt, phồng rộp hay mốc; mép tấm thẳng không bị vỡ. Tấm thạch cao đạt chuẩn có bề mặt giấy mịn không bong tróc, màu sắc đồng đều (trắng cho Type A, xanh lá cho Type H, hồng/đỏ cho Type F). Nên yêu cầu nhà cung cấp xuất trình chứng chỉ hợp chuẩn (Certificate of Conformity) theo TCVN 9099:2011 khi mua số lượng lớn cho công trình.