Nhiệt độ thi công bê tông nhựa nóng là bao nhiêu?
Nhiệt độ thi công bê tông nhựa nóng (Hot Mix Asphalt) được kiểm soát chặt chẽ qua 4 mốc quan trọng: trộn tại trạm 150–170°C, xuất xưởng không thấp hơn 140°C, rải tại hiện trường 130–160°C, và kết thúc lu lèn trên 80°C. Kiểm soát nhiệt độ là yếu tố then chốt quyết định chất lượng và tuổi thọ mặt đường.
Nhiệt độ trộn tại trạm (150–170°C)
Tại trạm trộn, cốt liệu đá được sấy nóng đến 160–175°C trước khi phối trộn với nhựa đường. Nhựa đường được gia nhiệt đến 155–165°C để đạt độ nhớt thích hợp bám phủ bề mặt hạt cốt liệu. Nhiệt độ hỗn hợp xuất khỏi trạm trộn nằm trong khoảng 150–170°C tùy loại nhựa và cấp phối.
Vượt quá 175°C gây chảy bong và già hóa nhựa nhanh, làm giòn nhựa sau khi nguội. Dưới 145°C hỗn hợp không đủ dẻo để trộn đều, nhựa bám không đều lên cốt liệu. Nhiệt độ trộn với nhựa PMB (polymer modified bitumen) thường cao hơn 5–10°C so với nhựa thông thường.
Nhiệt độ vận chuyển (max 30 phút)
Hỗn hợp BTN được vận chuyển bằng xe ben phủ bạt cách nhiệt, nhiệt độ hỗn hợp khi đổ vào phễu máy trải không thấp hơn 130°C. Thời gian từ khi xuất xưởng đến khi rải không vượt quá 30 phút trong điều kiện thời tiết bình thường. Trong thời tiết nắng nóng trên 35°C, cho phép kéo dài thêm 10 phút với điều kiện che phủ tốt.
Nếu nhiệt độ hỗn hợp khi đến công trường thấp hơn 130°C, lô hỗn hợp đó phải bị từ chối và không đưa vào rải. Đây là lý do quan trọng để bố trí trạm trộn gần công trình và lên kế hoạch vận chuyển theo ca.
Nhiệt độ rải (130–160°C)
Máy trải (paver/finisher) nhận hỗn hợp BTN ở phễu và rải theo dải rộng với tấm screed gia nhiệt. Nhiệt độ hỗn hợp khi rải duy trì 130–160°C để BTN đủ dẻo đồng đều dưới tấm screed. Nhiệt độ rải dưới 125°C hỗn hợp bắt đầu vón cục, không đồng đều chiều dày.
Tốc độ rải 3–6 m/phút phải phối hợp với tốc độ cung cấp hỗn hợp từ xe để tránh dừng chờ. Dừng máy trải trong khi BTN còn nóng gây vệt nối nguội, điểm yếu tiềm ẩn trên mặt đường. Screed điện sưởi ở 100–120°C để hỗn hợp không bị nguội nhanh khi tiếp xúc.
Nhiệt độ lu lèn theo giai đoạn
| Giai đoạn lu | Loại máy | Nhiệt độ yêu cầu |
|---|---|---|
| Sơ bộ | Lu rung | 130–150°C |
| Trung gian | Lu lốp | 80–100°C |
| Hoàn thiện | Lu tĩnh | >80°C |
| Kết thúc | — | >80°C (bắt buộc) |
Ảnh hưởng của thời tiết đến nhiệt độ thi công
- Nhiệt độ không khí: không thi công khi dưới 10°C (mặt đường) hoặc dưới 5°C (dự báo đêm)
- Gió mạnh: gió trên 10 m/s làm mặt đường nguội nhanh, hạn chế thời gian lu lèn hiệu quả
- Mưa: tuyệt đối không thi công BTN khi trời mưa hoặc bề mặt đường ướt
- Nắng nóng 40°C+: mặt đường nóng giảm tốc độ nguội, có lợi cho lu lèn nhưng cần kiểm soát nhiệt độ trộn tránh quá cao
Câu hỏi thường gặp
- Tại sao nhiệt độ BTN lại quan trọng như vậy?
- Nhựa đường là chất nhiệt dẻo — chỉ ở đủ nhiệt độ mới đủ dẻo để đầm chặt. Quá lạnh, cốt liệu không liên kết đủ; quá nóng, nhựa bị oxy hóa già hóa sớm. Dải nhiệt độ thi công là cửa sổ hẹp để đạt cả hai yêu cầu.
- Làm sao đo nhiệt độ BTN tại hiện trường?
- Dùng nhiệt kế cắm (thermometer probe) cắm trực tiếp vào hỗn hợp trong phễu máy trải hoặc trong xe vận chuyển, đọc kết quả sau 30 giây. Mỗi xe phải kiểm tra ít nhất 1 lần khi đến hiện trường.