Độ hút nước của gạch men là gì?
Độ hút nước của gạch men là tỷ lệ phần trăm lượng nước thấm vào xương gạch (phần gốm chưa tráng men) so với khối lượng khô của mẫu gạch, xác định theo phương pháp EN ISO 10545-3. Thông số này phản ánh mức độ đặc khít của xương gạch sau khi nung — xương càng đặc, độ hút nước càng thấp.
Phương pháp xác định
Theo ISO 10545-3, mẫu gạch được sấy khô đến khối lượng không đổi (khối lượng khô m₁), sau đó ngâm trong nước đun sôi hoặc dưới áp suất chân không trong thời gian quy định. Khối lượng sau ngâm bão hòa là m₂. Độ hút nước E = (m₂ − m₁) / m₁ × 100%.
Phân loại nhóm theo độ hút nước (EN 14411)
| Nhóm | Độ hút nước (%) | Loại gạch điển hình | Ứng dụng phù hợp |
|---|---|---|---|
| BIa | ≤0,5% | Porcelain kỹ thuật, full-body porcelain | Sàn chịu tải, hồ bơi, ngoài trời |
| BIb | 0,5–3% | Porcelain thông thường, granite nhân tạo | Sàn nội thất, tường ẩm |
| BIIa | 3–6% | Gạch đất nung bán kết khối | Tường nội thất khô và ẩm vừa |
| BIIb | 6–10% | Gạch ceramic truyền thống | Tường nội thất khô |
| BIII | >10% | Gạch tường thô, gạch đất nung truyền thống | Tường ngoài trời (có xử lý), trang trí |
Ảnh hưởng của độ hút nước đến chọn gạch
Ảnh hưởng đến khả năng chịu ẩm và nước
Gạch có độ hút nước cao dễ bị thấm nước vào xương, dẫn đến nứt vỡ khi nước đóng băng trong khí hậu lạnh. Với môi trường luôn ẩm như hồ bơi, sàn phòng tắm ngập nước, cần dùng nhóm BIa (≤0,5%) để đảm bảo độ bền dài hạn.
Ảnh hưởng đến lựa chọn keo dán
Gạch hút nước cao (BIIb, BIII) cần làm ẩm trước khi dán hoặc dùng keo dán có thời gian mở kéo dài (ký hiệu E theo EN 12004). Gạch porcelain nhóm BIa, BIb hút nước thấp — keo dán phải có lực bám cao (C2) và không cần làm ẩm trước. Bề mặt tiếp xúc keo-gạch cần đạt ≥80% khi tấm lớn hơn 60×60cm.
Ảnh hưởng đến độ bền cơ học
Xương gạch đặc (độ hút nước thấp) thường có cường độ uốn cao hơn. Porcelain nhóm BIa đạt cường độ uốn ≥35 N/mm², trong khi gạch ceramic nhóm BIII chỉ đạt 15-20 N/mm². Đây là lý do gạch sàn chịu tải trọng cao cần chọn nhóm có độ hút nước thấp.
Ảnh hưởng đến sealing và bảo dưỡng
Gạch không men (unglazed) có độ hút nước cao cần được xử lý bảo vệ bề mặt (sealing) để hạn chế thấm dầu mỡ và vết bẩn. Gạch men (glazed) có lớp men bảo vệ, nhưng xương gạch hút nước cao vẫn có thể gây vấn đề tại mép và vị trí mạch chít.
Giá trị tham chiếu theo loại gạch phổ biến
- Porcelain full-body: 0,05–0,3% (thuộc nhóm BIa)
- Porcelain thông thường: 0,3–1,5% (BIa đến BIb)
- Gạch ceramic men bóng: 6–10% (nhóm BIIb)
- Gạch tường ceramic mỏng: 10–20% (nhóm BIII)
- Gạch đất nung truyền thống: 12–25% (nhóm BIII)
Kiểm tra nhanh độ hút nước tại công trình
Một phương pháp đơn giản: nhỏ vài giọt nước lên mặt sau (xương) của tấm gạch và quan sát. Nước thấm ngay và tạo vệt ẩm rộng — độ hút nước cao (nhóm BIIb, BIII). Nước đọng thành giọt và thấm chậm — độ hút nước thấp (nhóm BIa, BIb). Đây chỉ là kiểm tra định tính, không thay thế thử nghiệm phòng thí nghiệm.