Cách thi công khung nhôm kính: Lắp dựng khung, lắp kính và silicon sealant

Thi công khung nhôm kính là quy trình đòi hỏi trình tự chặt chẽ và kỹ năng chuyên môn để đạt được chống thấm, cách âm, chịu tải gió và thẩm mỹ theo thiết kế. Bài này hướng dẫn quy trình từng bước cho hệ cửa sổ và vách kính nhôm phổ biến (stick system) tại công trình.

Công tác chuẩn bị trước khi thi công

Kiểm tra vật liệu đầu vào

Đối chiếu profile nhôm với bản vẽ thiết kế: kiểm tra mác hợp kim (yêu cầu MTR), tiết diện, chiều dày thành, màu bề mặt và mã hệ cửa.
Kiểm tra kính: loại kính (đơn/hộp/cường lực), chiều dày, kích thước, chứng chỉ chất lượng; kiểm tra kính không có nứt, mờ đục hay bọt khí.
Kiểm tra silicon sealant: hạn sử dụng, TDS (Technical Data Sheet), xác nhận loại silicon tương thích với nhôm và với kính (không phải tất cả silicon đều tương thích — silicon acetoxy (acetic acid cure) ăn mòn một số bề mặt kim loại).
Kiểm tra gioăng EPDM: độ cứng Shore A 60-70, không cứng giòn do bảo quản sai.

Kiểm tra lỗ tường/vị trí lắp đặt

Kiểm tra kích thước lỗ tường: thông thủy phải đúng bằng kích thước khung cộng khe hở lắp đặt (mỗi bên 10-15mm). Đo ba điểm: trên, giữa, dưới để phát hiện tường không thẳng.
Kiểm tra phẳng và vuông góc lỗ tường bằng thước dây đường chéo và nivô laser.
Kiểm tra cường độ bê tông/gạch xung quanh lỗ tường đủ để cắm tắc kê cố định khung nhôm.
Đảm bảo lỗ tường khô hoàn toàn (độ ẩm < 75%) trước khi lắp khung và bơm silicon.

Giai đoạn 1: Lắp dựng khung nhôm

Bước 1.1 — Lắp góc và tạo khung hoàn chỉnh

Với hệ cửa sổ sản xuất tại xưởng:

Cắt profile khung theo kích thước (thường cắt 45° ở góc hoặc cắt thẳng 90° theo kiểu lắp ghép).
Ép corner key vào các góc bằng máy ép góc; kiểm tra vuông góc bằng ê-ke và đo đường chéo (hai đường chéo bằng nhau = khung vuông).
Bơm keo silicon vào rãnh trước khi ép góc để bịt kín.
Lắp bổ sung thanh ngang (transom) nếu có; kiểm tra ngang bằng nivô.

Bước 1.2 — Đặt khung vào vị trí và căn chỉnh

Đặt thanh đỡ (shim/wedge) bằng nhựa cứng (HDPE, nylon) vào đáy lỗ tường để khung không tỳ trực tiếp lên bê tông — tạo khe hở cho silicon và thoát nước.
Đưa khung vào lỗ tường; không để kính (nếu đã lắp sẵn) chạm cứng vào tường.
Căn chỉnh khung theo 3 chiều bằng nivô laser hoặc nivô bọt nước:
- Thẳng đứng (plumb): ≤ 1mm/m chiều cao
- Nằm ngang (level): ≤ 1mm/m chiều rộng
- Phẳng theo mặt phẳng tường (flush): không nhô ra hoặc thụt vào quá 2mm so với tường xung quanh
Chêm thêm shim vào các phía để giữ vị trí đã căn chỉnh.

Bước 1.3 — Cố định khung vào kết cấu chính

Khoan lỗ qua tai cố định (fixing lug/bracket) của khung nhôm vào tường bê tông; sâu ≥ 50mm vào bê tông/gạch chắc.
Cắm tắc kê nhựa (rawlbolt) hoặc dùng anchor bolt hóa chất (epoxy anchor) cho tường bê tông; dùng tắc kê inox hoặc tắc kê nhôm anodize — không dùng tắc kê thép không inox (ăn mòn galvanic).
Vặn vít inox; siết đủ lực — không siết quá mức làm méo khung.
Kiểm tra lại căn chỉnh sau khi siết — vít siết có thể kéo lệch khung nhẹ.
Khoảng cách điểm cố định: ≤ 600mm theo chiều dài cạnh; ≤ 300mm từ góc.

Giai đoạn 2: Lắp kính

Bước 2.1 — Đặt setting block

Setting block là khối nhựa cứng (neoprene, EPDM độ cứng Shore A 80-90) đặt vào đáy rãnh kính để đỡ trọng lượng kính và tránh kính tỳ cứng đáy rãnh:

Vị trí: 1/4 và 3/4 chiều rộng kính tính từ hai cạnh (vị trí 1/4L); không đặt ở chính giữa hay hai góc.
Kích thước setting block: chiều rộng = chiều dày kính + 2mm; chiều dài ≥ 100mm; chiều cao = chiều sâu rãnh − khe hở phía trên (thường cao 5-8mm).
Số lượng: 2 setting block/cánh kính cho kính đến 1m²; 3-4 cho kính lớn hơn.

Bước 2.2 — Lắp kính vào rãnh

Lau sạch kính bằng cồn isopropanol trước khi lắp (mặt tiếp xúc silicon phải hoàn toàn sạch và khô).
Đối với kính đơn hoặc kính hộp nhỏ: lắp bằng tay nhẹ nhàng, hai người giữ hai cạnh; tránh để góc kính va vào rãnh nhôm.
Đối với kính lớn (> 2m²): dùng giác hút kính (glass suction cup) và ít nhất 3-4 người.
Đẩy kính vào sâu rãnh đủ: chiều sâu kính vào rãnh (glass bite) ≥ 15mm cho kính đơn, ≥ 20mm cho kính hộp; kiểm tra khe hở đều 4 phía.

Bước 2.3 — Lắp gioăng và nẹp ngoài

Lắp gioăng EPDM vào rãnh giữa kính và profile; gioăng phải tiếp xúc đều và không bị xoắn.
Lắp nẹp ngoài (glazing bead / beading) vào rãnh; dùng búa nhựa gõ nhẹ để beading khóa vào rãnh — không dùng búa thép.
Cắt góc beading theo đường chéo 45° để góc nối đẹp; chiều dài beading dư ra 1-2mm để co vào vừa khít.

Giai đoạn 3: Silicon sealant

Bước 3.1 — Chuẩn bị bề mặt bơm silicon

Làm sạch bề mặt cần bơm silicon: lau sạch bụi, dầu và độ ẩm bằng vải sạch + isopropanol; để khô 10-15 phút.
Dán băng keo giấy (masking tape) hai bên mạch silicon để giữ đường thẳng và tránh dây silicon ra ngoài vùng cần bơm.
Với mạch silicon tiếp giáp tường và nhôm có khe hộp sâu (> 20mm): nhét foam backing rod (xốp tròn polyethylene) vào sâu trong khe để kiểm soát chiều sâu silicon và không cho silicon dính hai bề mặt đáy (hai-side bond, gây ứng suất tập trung khi co giãn).

Bước 3.2 — Bơm silicon

Cắt đầu ống silicon góc 45°, lỗ bơm tương đương chiều rộng mạch.
Bơm silicon liên tục dọc mạch, không nhắc súng; giữ tốc độ đều để lượng silicon đồng nhất.
Chiều sâu silicon ≥ chiều rộng mạch/2 (tỷ lệ chiều sâu:chiều rộng ≈ 0.5-1.0).
Ngay sau khi bơm, dùng que ốt (spatula) hoặc ngón tay ẩm (với silicon chống thấm) miết nhẵn bề mặt silicon vào sâu mạch và tạo bề mặt lõm hoặc phẳng.
Tháo băng keo ngay khi silicon còn ướt, trước khi silicon bắt đầu đông bề mặt.

Bước 3.3 — Thời gian đóng rắn và kiểm tra

Silicon 1 thành phần acetic/neutral: đông bề mặt 30-60 phút; đông hoàn toàn 7-14 ngày.
Silicon 2 thành phần cấu trúc: đông theo tỷ lệ trộn và nhiệt độ; kiểm tra bằng mẫu thử (butterfly test) trước khi lắp kính.
Trong 24 giờ đầu sau bơm: tránh mưa trực tiếp vào mạch silicon; tránh rung động mạnh.
Sau 7 ngày: kiểm tra thử nước bằng vòi nước áp thấp (không phải áp suất cao); quan sát 30 phút xem có thấm không.

Giai đoạn 4: Kiểm tra nghiệm thu

Hạng mục kiểm tra	Phương pháp	Tiêu chí đạt
Thẳng đứng/nằm ngang khung	Nivô laser hoặc bọt nước	≤ 2mm/m
Phẳng mặt khung	Thước thẳng 2m	Khe ≤ 2mm dưới thước
Chống thấm	Phun nước 15 phút (ASTM E331)	Không thấm qua mạch trong và sau thử
Mở/đóng cánh cửa	Mở-đóng 20 lần liên tiếp	Không kẹt, lực mở/đóng ≤ 50N
Silicon sealant	Quan sát và kéo thử	Không hở, không phồng; bám tốt vào hai bề mặt
Kính	Kiểm tra bằng mắt dưới ánh sáng phản chiếu	Không nứt, không trầy sâu, kính hộp không đục
Weep hole thoát nước	Đổ nước vào rãnh đáy transom	Nước thoát hoàn toàn qua weep hole trong ≤ 30 giây

Những sai lỗi thi công khung nhôm kính phổ biến

Setting block đặt sai vị trí: Đặt ở giữa hoặc tại góc thay vì vị trí 1/4L — kính bị uốn lệch, có thể nứt vỡ theo thời gian hoặc dưới tác động gió.
Silicon bơm trên bề mặt ẩm: Silicon không bám dính, tạo bong bóng, mất chức năng chống thấm sau 1-2 năm.
Weep hole bị bít: Silicon thừa hoặc rác thi công bít lỗ thoát nước; nước đọng trong rãnh gây thấm từ bên trong và ăn mòn gioăng.
Không có backing rod: Silicon dính ba mặt (ba-side bonding) thay vì hai mặt; khi khung giãn nở, silicon bị kéo vỡ ở đáy mạch.
Khung không được cố định vào kết cấu chính: Chỉ dùng silicon để gắn khung vào tường — silicon không phải liên kết kết cấu; khung không chịu được tải gió, bị phồng và rơi ra.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Thi công cửa sổ nhôm kính cần bao nhiêu ngày từ lúc lắp đến lúc bàn giao?: Lắp khung và kính: 1-2 ngày tùy số lượng; bơm silicon: 0.5-1 ngày; chờ silicon đóng rắn đủ để thử nước: 7-10 ngày; kiểm tra và nghiệm thu: 0.5-1 ngày. Tổng từ lúc lắp đến bàn giao hoàn chỉnh: 10-14 ngày. Có thể rút ngắn xuống 7 ngày nếu dùng silicon đóng rắn nhanh hai thành phần.
Kính hộp (IGU) bị đục sương sau khi lắp có phải lỗi thi công không?: Đục sương bên trong kính hộp (giữa hai lớp kính) là lỗi vật liệu — thanh khoảng (spacer) bị hỏng hoặc seal IGU bị đứt, hơi ẩm xâm nhập vào khoang không khí. Đây không phải lỗi thi công. Nếu đục sau khi lắp được vài tuần-tháng, cần yêu cầu nhà cung cấp thay kính theo bảo hành. Nếu đục ngay sau lắp, có thể do kính hỏng từ đầu hoặc bị hỏng trong quá trình vận chuyển-lắp đặt.
Có thể dùng silicon nhà bếp/phòng tắm thông thường thay silicon chuyên dụng không?: Không khuyến nghị cho khung nhôm kính ngoại thất. Silicon nhà bếp/phòng tắm (loại acetoxy/acetic cure) giải phóng acid acetic khi đóng rắn, có thể ăn mòn nhôm và bề mặt kính xử lý; không đạt cường độ bám dính ngoại thất; tuổi thọ 3-5 năm thay vì 15-20 năm của silicon trung tính chuyên dụng. Phải dùng silicon trung tính (neutral cure) hoặc silicon cấu trúc theo chỉ định thiết kế.
Khung cửa nhôm bị xô lệch sau khi cố định thì sửa thế nào?: Nếu chưa bơm silicon: nới vít cố định (chưa cần tháo hoàn toàn), dùng shim nhựa điều chỉnh lại vị trí đến khi đúng, rồi siết lại vít và kiểm tra. Nếu đã bơm silicon: cần cắt bỏ silicon cũ (dao cutter nhỏ hoặc dao silicon), nới vít, chỉnh lại, siết lại và bơm silicon mới. Không để sai lệch > 3mm vì ảnh hưởng đến vận hành cánh cửa và tính chống thấm.
Mạch silicon bị tróc một phần sau 1-2 năm thì có cần thay toàn bộ không?: Không nhất thiết phải thay toàn bộ. Cắt bỏ phần silicon hỏng đến khi còn bám tốt; làm sạch bề mặt bằng isopropanol; bơm silicon mới vào phần đã cắt; miết nhẵn tiếp giáp với silicon cũ. Silicon mới bám vào silicon cũ đã đóng rắn (cure-to-cure bond) được nếu cùng loại và bề mặt sạch. Tuy nhiên, mạch bị hỏng ở nhiều điểm hoặc toàn tuyến nên thay mới hoàn toàn.