Đất yếu là gì?
Đất yếu (soft ground / weak soil) là đất có cường độ thấp, biến dạng lớn và thời gian cố kết dài, không đủ khả năng chịu tải trọng công trình mà không có biện pháp xử lý đặc biệt. Đất yếu là thạch thực lớn nhất trong nền móng công trình xây dựng tại các vùng đồng bằng ven biển Việt Nam.
Đặc trưng nhân biệt Đất yếu
Chỉ số định lượng
- Giá trị SPT: N_SPT < 4 bua/30cm
- Sức kháng cắt không thoát nước: Sự < 25-50 kPa (cat thứ bau ngoài hiện trường)
- Hệ số ro rong: e > 1.0 (rất nhiều lo rong)
- Độ ẩm tự nhiên: W > 50-100% (đất bun)
- Giới hạn chảy: LL > 50% (đất sét beo)
- Mỏ dun biến dạng: E < 5 MPa
Loại Đất yếu thường gặp
- Sét bun mem (Soft marine clay): Phổ biến tại vùng ven biển, đồng bằng sống Cứu Long và sống Hong.
- Đất bun (Peat): Hàm lượng hữu cơ cao, độ ẩm rất lớn (> 200-300%), cường độ gan nhu bảng 0.
- Cat rồi bao hóa (Loose saturated sand): Nguy có hóa long khí động đất, N < 5.
- Đất lắp chứa xử lý: Đất có công trình lay lan, rác thải, đất đắp không kiểm soát.
Vận để kỹ thuật Khi xây dựng trên Đất yếu
- Lún lớn (Total settlement): Có thể lên đến 0.5-2 m cho công trình không có biện pháp xử lý.
- Lun lech (Differential settlement): Lun không đều giữa các vi tri gay nut kết cấu.
- Thời gian cố kết dài: Đất sét có hệ số thoát nước thấp, cố kết có thể keo dài 10-30 năm.
- Truot mặt (Slope failure): Nền đất Đất yếu có thể truot khí đáp đất cao.
Các phương pháp xử lý Đất yếu
1. Thay thế đất (Soil Replacement)
Dao bộ toàn bộ hoặc một phân Đất yếu, thay bằng vật liệu tốt hơn (cát, đá dầm, cấp phối). Phù hợp khí lớp Đất yếu mỏng (< 3-5 m). Đơn giản, kết quả chac chắn. Nhuoc: chi phí vận chuyển lớn, cần bai xo Đất yếu, không kha thi cho Đất yếu sau.
2. Giá tại trước (Preloading)
Đất khối đất đắp năng lên nền trong thời gian dài (6-24 thang) trước khi xây công trình. Đất đắp gay cố kết trước, đất “quen” với tải trọng, giảm lun về sau. Hiệu quả cho đất sét, những cần thời gian dài. Kết hợp với biện pháp thoát nước thang dùng để tầng tốc.
3. Thoát nước thang dùng – PVD (Prefabricated Vertical Drain)
Ống thoát nước thang dùng (PVD / band drain) cấu tạo từ loi thoát nước nhựa bao boc vài địa kỹ thuật, dày xuong đất với bước 1-2 m theo lưới vuong. Nước trong lo rong thoat ra theo ống PVD lên tầng cat thoát nước trên mặt, tầng tốc cố kết từ vài chức năm xuong còn 6-12 thang. Kết hợp với đáp giá tại trước đất hiệu quả cao nhất.
4. Cot đất tron xi măng – CDM/DMM (Cement Deep Mixing)
Máy khoan chuyên dụng khuay đất với xi măng (tron khó hoặc vua xi măng) để tạo Cột bê tông-đất tại chỗ. Cot đất xi măng có cường độ 0.5-5 MPa tuy hàm lượng xi măng và loại đất. Phù hợp Đất yếu sau 5-20 m, không cần thời gian cho cố kết. Chi phí lớn những hiệu quả nhanh.
5. Cot đã (Stone Column / Granular Pile)
Tạo cot đã Đầm chặt bảng phương pháp rung (vibroflotation) hoặc dầm (impact) trong Đất yếu. Cot đã tăng sức chịu tải, giảm lun và tầng tốc thoát nước. Phù hợp cho đất sét mem và cat rồi. Nhuoc: ít hiệu quả với đất sét có tính deo cao.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao biệt công trình dạng xây trên Đất yếu? Khao sắt địa chất bắt buộc trước thiết kế. Đầu hiệu hiện trường: khu vực trắng xau lua lua moc, bun noi lên khí đi lại, khu vực ven sông ho dầm. Chuyển giá khao sắt xac nhân bảng lỗ khoan và thí nghiệm SPT/CPT.
Có thể dùng cọc bê tông thay cho xử lý nền Đất yếu không? Có, coc truyền tại lên tầng đất tốt phía sau ma không cần xử lý Đất yếu. Những công trình có nền móng rong (đường, sàn bai) không kính tế khí dùng coc toàn bộ, phải xử lý đất.
PVD cần bao lâu để đất hiệu quả? Phụ thuộc vào chiều dày Đất yếu và bước ống PVD. Với bước 1.2-1.5 m, Đất yếu 10-15 m sau, cần 6-12 thang đất hiệu quả cố kết > 90%. Tính toán chính xác theo công thức Barron.