Thi Công SMA Yêu Cầu Gì?
Thi công SMA (Stone Mastic Asphalt) đòi hỏi kiểm soát chặt chẽ hơn BTNC thông thường ở mọi giai đoạn: từ kiểm tra vật liệu, trộn, vận chuyển, rải đến lu lèn. Sai sót ở bất kỳ bước nào có thể gây draindown, phân tầng hoặc không đạt compaction yêu cầu.
Bước 1: Kiểm Tra Draindown Trước Thi Công
Trước mỗi ca thi công, phải thực hiện thử nghiệm draindown (AASHTO T305) với mẻ trộn đầu tiên:
- Lấy mẫu hỗn hợp 1.200 g sau khi trộn
- Đặt vào giỏ lưới kim loại, nung ở 170°C trong 1 giờ
- Cân lượng nhựa chảy xuống đĩa bên dưới
- Yêu cầu: draindown ≤0,3%
- Nếu vượt: dừng thi công, kiểm tra lại hàm lượng sợi và PMB
Bước 2: Trộn Hỗn Hợp SMA
Nhiệt độ trộn SMA cao hơn BTNC thông thường do độ nhớt cao của PMB SBS:
- Nhiệt độ trộn: 165-175°C (BTNC thường: 150-165°C)
- Thứ tự trộn: Cốt liệu khô → thêm sợi cellulose → trộn khô 15 giây → thêm PMB → trộn ướt 30-45 giây
- Hàm lượng sợi: 0,3% khối lượng hỗn hợp, cân chính xác ±0,02%
- Kiểm tra hỗn hợp: Màu đồng đều, không thấy sợi vón cục
Bước 3: Vận Chuyển
Hỗn hợp SMA nhạy cảm hơn với phân tầng trong quá trình vận chuyển:
- Thùng xe phủ bạt để giữ nhiệt
- Không để xe đứng yên quá 30 phút trước khi rải (mastic bắt đầu phân tầng)
- Nhiệt độ khi đến công trường: ≥155°C
- Tránh đổ hỗn hợp từ độ cao lớn (tăng phân tầng)
Bước 4: Rải Bằng Máy Paver
Tốc độ rải SMA chậm hơn BTNC do mastic cần thời gian ổn định:
- Tốc độ rải: 2-4 m/phút (BTNC thường: 4-6 m/phút)
- Chiều dày rải: Thường 4-5 cm cho lớp mặt SMA
- Nhiệt độ rải: ≥155°C tại bàn ủi máy rải
- Bàn ủi sưởi: Bắt buộc sử dụng bàn ủi sưởi nóng để tránh mastic dính bàn ủi
- Không để máy dừng giữa chừng; dừng chờ làm nguội bề mặt không đồng đều
Bước 5: Lu Lèn
Lu lèn SMA khác BTNC ở việc không dùng lu rung nặng:
- Lu tĩnh trước (breakdown rolling): Lu thép bánh đơn hoặc đôi, tĩnh, 3-4 lượt. Nhiệt độ bắt đầu lu ≥150°C.
- Lu lốp (intermediate rolling): Lu bánh cao su, 4-6 lượt. Nhiệt độ 120-150°C. Lu lốp “nhào” mastic vào khoang rỗng, tạo bề mặt chặt hơn.
- Lu hoàn thiện (finish rolling): Lu thép tĩnh nhẹ, 2-3 lượt. Kết thúc ≥90°C (cao hơn BTNC thường 10-15°C).
- Cấm: Lu rung nặng (phá vỡ stone skeleton và mastic dễ bị đẩy ra).
Bước 6: Kiểm Tra Sau Thi Công
- Đo độ nhám bề mặt: IFI hoặc Skid Resistance tester
- Lấy lõi khoan: kiểm tra độ rỗng dư (yêu cầu 3-5%)
- Kiểm tra stone-on-stone contact trên lõi khoan
- Đo chiều dày bằng lõi khoan tại vị trí ngẫu nhiên
Lỗi Thi Công Thường Gặp và Cách Phòng Tránh
| Lỗi | Nguyên nhân | Phòng tránh |
|---|---|---|
| Draindown | Thiếu sợi hoặc PMB kém chất lượng | Test draindown mỗi ca |
| Phân tầng | Xe đứng lâu, rải tốc độ cao | Rải liên tục 2-4 m/phút |
| Vỡ stone skeleton | Dùng lu rung nặng | Chỉ lu tĩnh + lu lốp |
| Rỗng dư quá cao | Lu không đủ hoặc nguội sớm | Kết thúc lu ≥90°C |
Câu Hỏi Thường Gặp
- Tại sao không dùng lu rung cho SMA?
- Rung động mạnh phá vỡ tiếp xúc đá-đá (stone-on-stone contact) và đẩy mastic ra khỏi khoang rỗng. Hỗn hợp SMA cần lu tĩnh nhẹ + lu lốp để ổn định cấu trúc mà không phá hỏng khung đá.
- Mưa có được thi công SMA không?
- Không. Mưa gây nguội nhanh và nước vào hỗn hợp làm yếu liên kết nhựa-đá. Dừng thi công khi mưa, chờ mặt đường nền khô hoàn toàn trước khi tiếp tục.