Cách thi công xốp PU foam
Thi công xốp PU foam bao gồm hai phương pháp chủ yếu: phun spray polyurethane foam (SPF) tại chỗ và lắp đặt tấm sandwich panel đúc sẵn. Phương pháp spray foam phù hợp với bề mặt phức tạp như mái tôn có xà gồ, trong khi panel đúc sẵn nhanh hơn cho tường nhẹ và kho lạnh.
Phương pháp 1: Phun spray PU foam (SPF)
Thiết bị cần thiết
- Máy phun hai thành phần (2K proportioner): giữ tỉ lệ polyol:isocyanate = 1:1 theo thể tích
- Súng phun với mixing chamber tự làm sạch
- Ống gia nhiệt 60–70°C để duy trì độ nhớt vật liệu
- Máy nén khí cấp khí sấy (áp suất 7–10 bar)
- Bộ bảo hộ cá nhân: mặt nạ full-face với bộ lọc hữu cơ, găng tay nitrile, quần áo không thấm
Chuẩn bị bề mặt
- Làm sạch bề mặt: loại bỏ bụi, dầu mỡ, sơn bong tróc, rỉ sét trên tôn bằng chổi thép hoặc máy mài góc.
- Kiểm tra độ khô ráo: bề mặt phải khô hoàn toàn, độ ẩm <15% với nền BT. Không phun khi trời mưa hoặc có sương mù.
- Che chắn khu vực xung quanh: overspray PU foam rất khó tẩy khỏi bề mặt kính, sơn xe, cây cối. Dùng plastic sheeting che toàn bộ vùng không phun.
- Kiểm tra nhiệt độ: không phun khi nhiệt độ môi trường <10°C hoặc >40°C; nhiệt độ bề mặt tôn không được quá 60°C (phun vào sáng sớm hoặc chiều mát).
Quy trình phun
- Lớp primer (tùy chọn): Với tôn mạ kẽm mới, phun primer gốc polyurethane 0,05–0,1mm để tăng độ bám dính. Chờ primer khô hoàn toàn (1–2 giờ) trước khi phun PU.
- Lớp đầu (pass 1): Phun lớp mỏng 10–15mm với tốc độ di chuyển súng đều 0,5–1 m/s ở khoảng cách 40–60cm. Lớp này tạo nền bám và điền đầy khe hở xà gồ.
- Kiểm tra sau lớp đầu: Sau 30–60 phút foam cứng đủ để phun tiếp. Kiểm tra độ đồng đều, vùng thiếu độ dày phun bù ngay lớp này.
- Lớp tiếp theo: Mỗi lần phun không vượt quá 25–30mm (nhiệt tỏa ra trong quá trình đóng rắn có thể gây cháy nếu lớp quá dày). Để nguội 30–60 phút giữa các lớp.
- Đạt độ dày thiết kế: Closed-cell PU foam mái tôn thông thường 40–60mm; kho lạnh 0°C cần 80–100mm; kho lạnh −18°C cần 100–150mm tùy λ vật liệu.
- Lớp bảo vệ UV: PU foam bị phân hủy bởi tia UV — bắt buộc phủ elastomeric coating hoặc sơn polyurea trong vòng 24–72 giờ sau khi phun. Độ dày lớp phủ tối thiểu 1–1,5mm khô.
Kiểm tra chất lượng spray foam
- Đo độ dày thực tế bằng kim thăm dò hoặc cắt mẫu tại 5 điểm/100m².
- Màu foam sau khi đóng rắn: cream/vàng nhạt là bình thường; xanh/tối là dấu hiệu thiếu isocyanate hoặc nhiệt độ không đúng.
- Cắt mẫu kiểm tra: closed-cell phải có tế bào nhỏ mịn, đồng đều, không có vùng rỗng lớn hơn 3–4mm.
- Kiểm tra độ bám dính: kéo foam khỏi bề mặt — lớp phá hủy phải ở trong foam, không phải tại mặt tiếp xúc.
Phương pháp 2: Lắp đặt sandwich panel PU foam đúc sẵn
Công tác chuẩn bị
- Kiểm tra kích thước panel trước khi lắp: sai số chiều dài ≤±3mm/mét.
- Chuẩn bị xà gồ/khung đỡ: khoảng cách xà gồ theo thông số kỹ thuật của nhà sản xuất panel (thường 1,2–1,5m với panel mái; 3–6m với panel tường).
- Vệ sinh bề mặt khung đỡ, kiểm tra độ phẳng và thẳng đứng/nằm ngang.
Lắp đặt panel mái
- Lắp panel từ đầu hồi theo chiều gió (từ dưới lên trên theo chiều dốc mái).
- Dùng vít tự khoan TEK screw M6×120mm xuyên qua tôn trên panel vào xà gồ, khoảng cách 300–400mm dọc theo xà gồ.
- Chèn silicon hoặc foam seal tape tại mối nối khóa âm dương (lock joint) giữa các panel trước khi ghép.
- Phủ nẹp che mối nối đỉnh mái (ridge cap) và đầu hồi bằng tôn cùng màu.
- Xử lý đầu cắt panel: bôi sealant polyurethane lên lõi foam PU bị lộ ra tại đầu cắt để chống ẩm thấm vào.
Lắp đặt panel tường kho lạnh
- Thi công theo nguyên tắc “envelope kín”: sàn → tường → trần theo thứ tự, đảm bảo nhiệt cầu (thermal bridge) được loại bỏ.
- Mối nối panel: dùng cam-lock hoặc PU foam sealant, băng PE foam (10×2mm) chèn vào khớp nối để đảm bảo kín khí.
- Đặc biệt chú ý góc tường/sàn: dùng tấm góc PU foam đúc sẵn hoặc cắt foam block bít kín 100%.
- Sau khi lắp xong toàn bộ: kiểm tra thermal scan (ảnh nhiệt) để phát hiện cold spot hoặc cầu nhiệt còn sót.
Lưu ý an toàn khi thi công PU foam
- MDI (methylene diphenyl diisocyanate) trong thành phần B gây kích ứng đường hô hấp và dị ứng da — bắt buộc dùng mặt nạ lọc hữu cơ OV/P100.
- PU foam chưa đóng rắn dễ cháy — cấm hàn, cắt plasma trong phạm vi 5m khi đang phun.
- Giai đoạn exotherm (tỏa nhiệt) trong 3–5 phút đầu sau khi phun: nhiệt độ lõi foam có thể đạt 120–150°C — không được phun lớp dày >30mm/lần.
- Thông gió liên tục trong không gian kín (gara, kho) khi thi công spray foam.
Kết luận
Thi công PU foam đúng kỹ thuật đòi hỏi chuẩn bị bề mặt sạch khô, kiểm soát nhiệt độ môi trường, phun từng lớp không quá 25–30mm, và bắt buộc có lớp bảo vệ UV sau khi phun. Với sandwich panel, cần đảm bảo mối nối kín hoàn toàn và không để lộ lõi foam tại các đầu cắt để đạt tuổi thọ dài và hiệu năng cách nhiệt ổn định.