REI là gì?
REI là ký hiệu phân loại chịu lửa của kết cấu xây dựng theo tiêu chuẩn châu Âu EN 13501-2 (và ISO 834), trong đó mỗi chữ cái đại diện cho một tiêu chí hiệu năng độc lập: R (Resistance), E (Integrity) và I (Insulation). Con số đi kèm chỉ thời gian tính bằng phút mà kết cấu duy trì được tiêu chí đó trong điều kiện thử nghiệm cháy chuẩn.
Ví dụ: tường REI-60 nghĩa là tường đó duy trì đồng thời khả năng chịu tải, ngăn lửa/khí và ngăn nhiệt ít nhất 60 phút trong điều kiện lửa tiêu chuẩn ISO 834. Đây là thông số thiết yếu trong thiết kế phòng cháy chữa cháy công trình.
Ý nghĩa từng tiêu chí R, E, I
R — Resistance (Khả năng chịu tải)
R là khả năng của kết cấu chịu tải tiếp tục mang tải trọng thiết kế trong khi đang bị đốt cháy, không bị sụp đổ hay mất ổn định. Đây là tiêu chí quan trọng nhất với kết cấu chịu lực như cột, dầm, sàn và tường chịu lực.
Thép trần mất khoảng 50% cường độ ở 500–600°C — nhiệt độ đám cháy đạt được chỉ sau 5–10 phút. Vì vậy thép kết cấu cần được bọc bảo vệ (sơn intumescent, vữa chịu lửa hoặc bê tông phun) để đạt R-60 hoặc R-120.
E — Integrity (Toàn vẹn ngăn lửa và khí)
E là khả năng của ngăn cháy (tường, sàn, cửa) ngăn ngọn lửa, tia lửa và khí nóng không xuyên qua sang phía không cháy. Mất tính E khi xuất hiện vết nứt lớn, khe hở hoặc bề mặt không cháy phía bên kia bốc cháy do tiếp xúc khí nóng.
Tiêu chí E đặc biệt quan trọng với cửa chống cháy — cửa phải duy trì khả năng ngăn khói và lửa trong suốt thời gian phân loại. Cửa EI-30 hoặc EI-60 thường dùng tại hành lang thoát nạn.
I — Insulation (Cách nhiệt)
I là khả năng ngăn nhiệt truyền sang mặt không cháy, đảm bảo vật liệu và người ở phía đó không bị đốt nóng quá mức nguy hiểm. Tiêu chí: nhiệt độ trung bình mặt không cháy không tăng quá 140°C, và không điểm nào vượt 180°C so với nhiệt độ ban đầu.
Tiêu chí I quan trọng với sàn và tường ngăn cháy trong nhà ở, giúp người thoát nạn từ phía không cháy không bị bỏng do tiếp xúc kết cấu nóng.
Các mức thời gian phân loại REI phổ biến
| Ký hiệu | Thời gian | Ứng dụng điển hình |
|---|---|---|
| REI-30 | 30 phút | Nhà thấp tầng, vách ngăn ít nguy hiểm |
| REI-60 | 60 phút | Chung cư đến 25 m, văn phòng thông thường |
| REI-90 | 90 phút | Nhà cao tầng, trung tâm thương mại |
| REI-120 | 120 phút | Nhà rất cao tầng, kho hàng nguy hiểm cao |
| REI-180 | 180 phút | Hầm ngầm, công trình đặc biệt |
| REI-240 | 240 phút | Kết cấu bảo vệ quan trọng đặc biệt |
Ký hiệu tắt khi không đủ 3 tiêu chí
Không phải kết cấu nào cũng cần đủ R, E, I. Cột và dầm chỉ cần tiêu chí R (chịu tải), không cần E và I. Ký hiệu có thể là R-60 (chỉ chịu tải), EI-30 (ngăn lửa và cách nhiệt, không chịu tải) hoặc REI-60 (đủ 3 tiêu chí).
Thời gian từng tiêu chí có thể khác nhau trong một kết cấu, ví dụ: R120/EI60 — chịu tải 120 phút nhưng chỉ ngăn lửa và cách nhiệt 60 phút.
Khả năng REI của vật liệu phổ biến
| Kết cấu | REI tham khảo | Ghi chú |
|---|---|---|
| Bê tông cốt thép 200 mm | REI-120 đến REI-180 | Lớp bê tông bảo vệ đủ dày |
| Tường gạch đặc 220 mm (2 lớp) | REI-120 | Phổ biến trong nhà ở VN |
| Tường gạch rỗng 110 mm | REI-60 | Thường dùng làm ngăn cháy tầng |
| Cột thép trần (không bọc) | R-10 đến R-15 | Sụp sớm do thép mất cường độ |
| Cột thép bọc sơn intumescent | R-60 đến R-90 | Tùy độ dày sơn |
| Cột thép bọc bê tông 50 mm | R-120 | Bền vững, chi phí thấp hơn |
| Vách thạch cao chống cháy 2 lớp | EI-60 đến EI-120 | Tùy số lớp và lõi |
Tiêu chuẩn tại Việt Nam
TCVN 2622:1995 (Phòng cháy, chống cháy cho nhà và công trình) quy định giới hạn chịu lửa theo bậc chịu lửa từ I đến V, sử dụng đơn vị giờ. Tương quan gần đúng: bậc I (3 giờ ≈ REI-180), bậc II (2 giờ ≈ REI-120), bậc III (1 giờ ≈ REI-60), bậc IV (0.5 giờ ≈ REI-30), bậc V (không yêu cầu).
QCVN 06:2021/BXD (An toàn cháy cho nhà và công trình) là quy chuẩn hiện hành, quy định bậc chịu lửa tối thiểu theo chiều cao và công năng công trình. Chung cư cao tầng trên 28 m thường yêu cầu bậc I hoặc II.
Câu hỏi thường gặp
- REI-60 có nghĩa là công trình an toàn 60 phút không?
- Đúng một phần — REI-60 nghĩa là kết cấu đó không sụp đổ và ngăn lửa ít nhất 60 phút trong điều kiện thử nghiệm chuẩn. Thời gian thực tế phụ thuộc vào tải trọng, khối lượng vật cháy và thông gió thực tế của đám cháy.
- Sơn chống cháy intumescent hoạt động thế nào?
- Khi nhiệt độ tăng cao (thường trên 150–200°C), lớp sơn phồng nở 50–200 lần tạo lớp carbon xốp cách nhiệt dày, bảo vệ thép bên dưới khỏi tăng nhiệt độ quá nhanh.
- Cửa chống cháy EI-30 dùng ở đâu?
- Hành lang thoát nạn, buồng thang bộ, cửa vào căn hộ chung cư. EI-60 dùng cho khu vực nguy cơ cháy cao hơn như tầng hầm để xe, kho.