Gạch block là gì?
Gạch block (hay gạch không nung, concrete block) là vật liệu khối xây dựng được sản xuất từ hỗn hợp xi măng, cốt liệu (cát, đá dăm, xỉ lò cao) và nước, đúc khuôn rồi bảo dưỡng tự nhiên hoặc hơi nước — không trải qua quá trình nung nhiệt. Đây là lý do gạch block còn được gọi là gạch không nung, phân biệt với gạch đất sét nung truyền thống.
Tiêu chuẩn TCVN 6477:2016
TCVN 6477:2016 “Gạch bê tông” là tiêu chuẩn Việt Nam quy định yêu cầu kỹ thuật cho gạch bê tông không nung. Tiêu chuẩn quy định kích thước, cường độ nén, hấp thụ nước và phương pháp thử nghiệm nghiệm thu lô hàng.
Kích thước gạch block theo TCVN 6477
| Loại | Kích thước (dài × rộng × cao, mm) |
|---|---|
| Block rỗng tiêu chuẩn | 390 × 190 × 190 |
| Block rỗng nhỏ | 390 × 140 × 190 |
| Block đặc | 390 × 90 × 190 |
| Block nửa viên | 190 × 190 × 190 |
Sai số kích thước cho phép: ± 3 mm chiều dài và chiều cao; ± 2 mm chiều rộng.
Phân cấp cường độ nén
| Cấp cường độ | Cường độ nén tối thiểu (MPa) |
|---|---|
| B2.5 | 2,5 |
| B3.5 | 3,5 |
| B5.0 | 5,0 |
| B7.5 | 7,5 |
| B10 | 10,0 |
Gạch AAC (Autoclaved Aerated Concrete) — loại đặc biệt của gạch không nung
Gạch AAC (bê tông khí chưng áp) là dạng đặc biệt của gạch không nung, được hấp trong nồi autoclave ở áp suất 12 bar, nhiệt độ 180°C trong 8–12 giờ. Quá trình này tạo ra tinh thể tobermorite bền vững thay vì chỉ bảo dưỡng xi măng thông thường. AAC được quy định bởi TCVN 7959:2017.
- Khối lượng riêng: 400–700 kg/m³ (nhẹ hơn 70% so với gạch đặc).
- Hệ số dẫn nhiệt: 0,10–0,16 W/(m·K) — cách nhiệt vượt trội.
- Chống cháy: chịu lửa 2–4 giờ cho tường dày 100 mm.
- Kích thước tấm lớn: 600 × 200 mm (chiều cao), dày 75–300 mm — xây nhanh gấp 3–4 lần gạch thường.
Quy trình sản xuất gạch block thông thường
- Trộn khô xi măng + cốt liệu theo tỉ lệ thiết kế.
- Thêm nước và trộn đều đến độ sệt yêu cầu (slump thấp, khô).
- Đổ vào khuôn rung ép thủy lực — khuôn định hình cả hình dạng lỗ rỗng.
- Tháo khuôn ngay (gạch tươi) và xếp lên pallet.
- Bảo dưỡng ẩm (curing) trong 28 ngày hoặc hấp hơi 8–12 giờ.
- Kiểm tra cường độ và xuất xưởng.
Ưu và nhược điểm của gạch block
- Ưu điểm: không nung — tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải CO₂; kích thước lớn hơn gạch đất sét → xây nhanh; trọng lượng đồng đều; không sử dụng đất nông nghiệp.
- Nhược điểm: hấp thụ nước cao hơn gạch đất sét nung nếu không phủ bề mặt; co ngót xi măng có thể gây nứt chân chim tường; cần thợ quen tay với kỹ thuật xây block.
Ứng dụng thực tế
Gạch block B5–B10 dùng cho tường chịu lực nhà 1–3 tầng. Gạch block B2.5–B3.5 dùng tường ngăn không chịu lực. AAC đặc biệt phù hợp tường ngoài nhà cao tầng hoặc công trình cần cách nhiệt, cách âm tốt. Block rỗng có thể đổ bê tông vào lỗ tạo tường lõi bê tông cốt thép (reinforced masonry).
Câu hỏi thường gặp
- Gạch block có chịu nước tốt không?
- Gạch block thông thường có độ hấp thụ nước 6–12%, thấp hơn gạch đất sét nung (10–18%) nếu chất lượng tốt. Tuy nhiên cần trát vữa và sơn chống thấm ngoài trời.
- Gạch block 4 lỗ hay 2 lỗ tốt hơn?
- Gạch nhiều lỗ nhẹ hơn và cách nhiệt tốt hơn, nhưng cường độ nén thấp hơn. Tường chịu lực nên dùng block ít lỗ (2 lỗ) hoặc đặc. Tường ngăn không chịu lực có thể dùng block nhiều lỗ để nhẹ hơn.
- AAC cần vữa đặc biệt không?
- Có. AAC thường dùng vữa mỏng (thin-bed mortar) hoặc keo dán AAC chuyên dụng, mạch vữa chỉ 2–3 mm (so với 10–12 mm vữa thông thường), giúp giảm cầu nhiệt qua mạch vữa.