Quy trình thi công mặt dựng kính là gì?
Thi công mặt dựng kính curtain wall là chuỗi công việc lắp đặt hệ khung nhôm và kính IGU lên mặt ngoài kết cấu bê tông hoặc thép, từ khảo sát định vị đến hoàn thiện silicon và nghiệm thu chống thấm. Quy trình khác nhau tùy hệ stick hay unitized nhưng đều có các bước cốt lõi giống nhau.
Chuẩn bị trước thi công
Khảo sát sai lệch kết cấu
Trước khi sản xuất khung, đội kỹ thuật khảo sát đo đạc toàn bộ mặt bê tông ngoài công trình bằng máy toàn đạc điện tử hoặc laser tracker. Sai lệch sàn bê tông đúc thực tế so với bản vẽ thường 10–30 mm, cần ghi nhận đầy đủ để thiết kế neo có khả năng bù trừ đủ dải điều chỉnh ba chiều (X, Y, Z).
Phê duyệt bản vẽ shop drawing
Shop drawing chi tiết từng mặt cắt khung nhôm, vị trí neo, chi tiết góc, chi tiết thoát nước và cấu hình kính IGU phải được phê duyệt bởi tư vấn thiết kế và chủ đầu tư trước khi sản xuất. Bất kỳ thay đổi sau phê duyệt đều có thể gây chậm tiến độ và phát sinh chi phí.
Kiểm tra mẫu (mockup test)
Dự án lớn yêu cầu lắp dựng và thử nghiệm mockup đại diện trước khi thi công đại trà. Mockup được thử thấm khí (EN 12153), thấm nước (EN 12155) và tải gió (EN 13116) trong phòng thí nghiệm hoặc tại công trường. Kết quả mockup là cơ sở xác nhận thiết kế đạt yêu cầu.
Quy trình thi công hệ stick
Bước 1: Định vị và lắp tấm đỡ neo (anchor bracket)
Tấm đỡ neo bằng thép mạ kẽm hoặc thép không gỉ được lắp vào sàn bê tông qua bulông hóa chất hoặc bulông cắm sẵn khi đổ bê tông. Vị trí neo phải thẳng hàng theo mặt phẳng chuẩn đã định vị bằng laser. Mỗi neo có khả năng điều chỉnh ±15–20 mm theo ba chiều để bù trừ sai lệch sàn.
Bước 2: Lắp mullion đứng (cột kính)
Thanh mullion nhôm 6063-T5 được treo vào neo đã lắp, thẳng đứng và thẳng hàng theo đường dây laser. Mỗi thanh mullion dài một tầng (thường 3,0–4,2 m) và nối với tầng tiếp theo qua liên kết trượt (splice joint) cho phép giãn nở nhiệt dọc trục. Bước cột (module ngang) thường 1000–1500 mm. Siết bu lông neo theo moment lực quy định trong shop drawing.
Bước 3: Lắp transom ngang (thanh ngang kính)
Thanh transom nhôm được lắp nằm ngang vào rãnh của mullion, kẹp bằng vít tự khoan không gỉ hoặc nẹp nhôm. Vị trí transom xác định chiều cao mỗi tấm kính. Transom tạo rãnh thoát nước và rãnh đỡ kính, đồng thời phân chia mặt dựng thành các ô kính riêng lẻ.
Bước 4: Lắp kính IGU
Tấm kính IGU được đặt vào ô khung bằng giác hút kính chuyên dụng từ ngoài (thông qua giàn giáo hoặc gondola). Kính đặt lên gờ đỡ (setting block) bằng EPDM cứng ở đáy, hai bên chèn gioăng EPDM mềm vào rãnh mullion và transom. Nẹp nhôm (pressure plate) được bắt chặt bên ngoài để kẹp kính vào khung — đây là cơ chế giữ kính cơ học của hệ stick.
Thứ tự lắp kính: từ tầng thấp lên cao, từ giữa ra hai đầu để tránh tích lũy sai số.
Bước 5: Lắp nẹp trang trí ngoài (cap plate)
Nẹp nhôm bên ngoài (cap) được kẹp vào pressure plate, che phủ toàn bộ bu lông và cạnh kính. Nẹp tạo bề mặt nhôm liên tục trên mặt ngoài công trình. Màu nẹp theo thiết kế (anodized bạc, sơn tĩnh điện đen, xám, đồng…).
Bước 6: Trám silicon weatherproofing
Silicon trám (weatherseal) được bơm vào rãnh giữa nẹp nhôm và kính, tạo lớp kín khí và kín nước ngoài cùng. Silicon dùng loại neutral cure (không acid) phù hợp với nhôm anodized và kính Low-E. Mạch silicon tối thiểu 6×6 mm, bơm đủ chiều sâu và cán mặt phẳng bằng dụng cụ chuyên dụng. Silicon chứa chất chống UV, tuổi thọ 20–25 năm.
Bước 7: Nghiệm thu và kiểm tra
Sau khi hoàn thiện một khu vực, tiến hành kiểm tra thấm nước bằng vòi nước áp lực 2 bar phun liên tục 5 phút vào từng mạch silicon. Kiểm tra visual toàn bộ mặt dựng để phát hiện kính nứt, silicon thiếu hoặc bề mặt nhôm bị trầy. Lập biên bản nghiệm thu theo ASTM E330/E331 hoặc EN 13116/12155.
Điểm khác biệt thi công hệ unitized
Hệ unitized bỏ qua bước lắp từng thanh mullion và transom — thay thế bằng việc treo các panel hoàn chỉnh lên ray neo đã lắp trên sàn. Panel unitized nặng 50–200 kg/panel, cần cẩu hoặc hoist chuyên dụng để treo. Panel khóa vào nhau qua gioăng EPDM theo chiều đứng và ngang, không cần trám silicon mạch đứng (silicon đã được bơm tại nhà máy).
Tốc độ lắp unitized nhanh hơn stick 30–50% và ít phụ thuộc thời tiết hơn, nhưng đòi hỏi sai lệch sàn phải được khảo sát và bù trừ chính xác hơn vì panel ít điều chỉnh tại chỗ hơn.
Lỗi thi công thường gặp và cách phòng tránh
| Lỗi thi công | Hậu quả | Phòng tránh |
|---|---|---|
| Không bơm silicon đủ chiều sâu mạch | Thấm nước qua mạch silicon sau 1–2 mùa mưa | Kiểm tra chiều sâu bằng que thăm sau bơm |
| Dùng silicon acid với nhôm anodized | Ăn mòn bề mặt nhôm, silicon không bám | Chỉ dùng silicon neutral cure |
| Setting block đặt sai vị trí | Kính bị võng lệch tâm, ứng suất tập trung → nứt kính | Đặt setting block đúng 1/4 chiều rộng từ hai đầu |
| Mullion không thẳng đứng theo laser | Kính bị gá lệch, khó lắp nẹp ngoài, mặt dựng vênh | Kiểm tra plumb mullion bằng laser trước khi siết bu lông neo |
| Không để khe giãn nở nhiệt splice joint mullion | Mullion bị uốn vênh theo mùa do giãn nở nhiệt → nứt kính | Kiểm soát khe splice joint theo thiết kế (thường 10–15 mm) |
Tóm tắt quy trình
Thi công mặt dựng kính stick gồm 7 bước: định vị neo — lắp mullion — lắp transom — lắp kính IGU — lắp nẹp ngoài — trám silicon — nghiệm thu. Hệ unitized nhanh hơn 30–50% nhờ panel lắp sẵn tại nhà máy. Kiểm soát chất lượng silicon và độ thẳng mullion là hai yếu tố quyết định tuổi thọ và kín nước của mặt dựng.