Sơn nước là gì? Sơn gốc nước acrylic latex VOC thấp và khô nhanh

Sơn nước (hay sơn gốc nước) là loại sơn sử dụng nước làm dung môi chính, với binder (chất tạo màng) là nhựa acrylic latex phân tán trong nước. Sơn nước có VOC thấp 10–50 g/L, khô bề mặt trong 30–60 phút, không mùi nồng và là loại sơn được dùng phổ biến nhất cho tường trong nhà hiện nay.

Định nghĩa và thành phần kỹ thuật

Sơn nước được cấu thành từ 4 thành phần chính:

• Binder (nhựa acrylic latex): Polymer acrylic phân tán dạng nhũ tương trong nước; tạo màng khi nước bay hơi; chiếm 30–50% thể tích
• Pigment: Bột màu không tan trong nước — TiO₂ (trắng), Fe₂O₃ (đỏ/nâu), carbon black (đen); tạo màu sắc và độ che phủ
• Dung môi nước: Nước là dung môi chính (>70%), có thể chứa lượng nhỏ co-solvent glycol để cải thiện tạo màng
• Phụ gia: Chất chống nấm mốc, điều chỉnh độ nhớt (KU 90–120), chất phân tán, chất chống bọt

Đặc tính kỹ thuật của sơn nước

Các thông số kỹ thuật đặc trưng của sơn nước acrylic:

• VOC: 10–50 g/L (thấp hơn nhiều so với sơn dầu 300–600 g/L)
• Thời gian khô bề mặt (touch dry): 30–60 phút
• Thời gian tái sơn (recoat time): 2–4 giờ
• Thời gian khô hoàn toàn (hard dry): 24–48 giờ
• Độ phủ: 10–12 m²/L/lớp (nội thất)
• Độ dày màng khô (DFT): 30–40 µm/lớp
• Độ nhớt: 90–120 KU (Krebs Unit)

Phân loại sơn nước theo chức năng

Sơn nước không phải một loại duy nhất mà bao gồm nhiều dòng sản phẩm:

• Sơn nội thất gốc nước: Matte, eggshell, satin, semi-gloss — phổ biến nhất
• Sơn ngoại thất acrylic elastomeric: Chịu UV và mưa, co giãn màng tốt
• Sơn lót gốc nước (water-based primer): Tăng bám dính, giảm hút thấm bề mặt
• Sơn kháng khuẩn gốc nước: Chứa phụ gia diệt khuẩn cho bệnh viện, nhà bếp
• Sơn gốc nước cho gỗ và kim loại: Dùng lớp lót chuyên dụng cho nền không phải bê tông

Ưu điểm của sơn nước

• VOC thấp — an toàn sức khỏe, thân thiện môi trường
• Mùi thấp — có thể sinh hoạt gần khu vực thi công
• Khô nhanh — rút ngắn thời gian thi công
• Dễ vệ sinh dụng cụ — chỉ cần nước
• Màu bền khi tiếp xúc ánh sáng (acrylic chịu UV tốt)
• Đa dạng màu sắc — dễ pha màu theo yêu cầu

Nhược điểm cần lưu ý

• Không chịu nhiệt tốt (giới hạn ~80°C)
• Độ bóng thường thấp hơn sơn alkyd (khó đạt >80 GU)
• Nhạy cảm với nhiệt độ thi công — không dùng dưới 10°C
• Độ cứng màng thấp hơn alkyd trong giai đoạn đầu
• Bám dính kém hơn trên nền dầu cũ (cần lót chuyên dụng)

Cách pha loãng và bảo quản

Sơn nước có thể pha loãng bằng nước sạch, tối đa 10% thể tích. Pha loãng quá nhiều sẽ làm loãng binder, giảm độ bám và độ bền màng sơn. Bảo quản nơi khô ráo, tránh đông lạnh (nhiệt độ dưới 5°C làm hỏng nhũ tương acrylic) và tránh nhiệt độ cao. Thời hạn sử dụng thường 2–3 năm kể từ ngày sản xuất khi chưa mở nắp.