Tại sao phải kiểm tra chất lượng chống thấm?
Lớp chống thấm sau khi thi công không thể quan sát bằng mắt thường khi đã lát gạch hoặc đổ bê tông bảo vệ. Nếu bỏ qua kiểm tra trước lớp hoàn thiện, khi phát hiện thấm phải phá toàn bộ lớp mặt để xử lý — chi phí gấp 3–5 lần so với kiểm tra và sửa ngay từ đầu. Kiểm tra đúng phương pháp là bước bắt buộc trong quy trình thi công chống thấm đạt chuẩn.
1. Kiểm tra trực quan (Visual Inspection)
Kiểm tra bằng mắt là bước đầu tiên, thực hiện ngay sau khi màng chống thấm đóng rắn đủ thời gian. Các điểm cần kiểm tra:
- Độ liên tục: Không có vùng bỏ sót, lỗ kim (pinhole), rộp bong (blister), tróc lớp
- Mối nối: Màng cuộn phải chồng lấn đủ (≥10cm ngang, ≥15cm dọc); mép mối nối phải dán phẳng, không vênh
- Chi tiết góc tường-sàn: Có băng cốt sợi gia cường; không có vết nứt hoặc hở
- Ống xuyên sàn: Màng ôm sát ống, phần gờ ≥10cm; khe giữa ống và sàn được bít kín
- Màu sắc đồng đều: Vùng sơn mỏng thường nhạt màu hơn — dấu hiệu nhận biết DFT không đủ
2. Đo DFT (Dry Film Thickness — Độ dày màng khô)
DFT là chỉ số kiểm soát quan trọng nhất với màng lỏng. Có hai phương pháp:
2.1 Đo WFT (Wet Film Thickness) trong khi thi công
Dùng wet film gauge (comb gauge) — chiếc lược có các răng đo chiều cao khác nhau — ấn vào màng ướt ngay sau khi thi công. Đọc WFT từ răng cao nhất còn dính vật liệu. Tính DFT dự kiến: DFT = WFT × (solid content %/100). Ví dụ: WFT đo được 2.5mm, solid content PU 70% → DFT dự kiến = 2.5 × 0.7 = 1.75mm ≥ yêu cầu 1.5mm WC.
2.2 Đo DFT sau khi khô bằng đồng hồ từ tính
Dùng thiết bị đo DFT không phá hủy (magnetic pull-off gauge) đối với màng trên nền kim loại, hoặc thiết bị siêu âm cho màng trên bê tông. Điểm đo chia đều bề mặt: tối thiểu 5 điểm/10m², lấy giá trị trung bình và điểm thấp nhất. Tiêu chí pass: giá trị trung bình ≥ DFT yêu cầu VÀ không điểm nào < 80% DFT yêu cầu.
3. Flood Test (Thử ngâm nước)
Flood test là phương pháp kiểm tra toàn diện nhất, phát hiện mọi điểm thấm dù nhỏ. Quy trình thực hiện:
- Đóng kín hệ thống thoát nước: Bịt ống thoát sàn bằng nút bịt hoặc nắp chuyên dụng, bịt khe hở bằng xi-măng nhanh đông
- Đổ nước: Đổ nước đến độ cao 50mm (5cm) trên toàn bộ bề mặt cần kiểm tra
- Thời gian ngâm: 24h với sàn WC và ban công; 48h với bể nước ngầm/nổi
- Kiểm tra: Quan sát mặt dưới (trần phòng dưới, mặt ngoài tường bể) tìm vết ẩm hoặc vết thấm
- Ghi lại mực nước: Đánh dấu mực nước ban đầu và kiểm tra mức hao hụt (trừ bay hơi tự nhiên ~0.5–1mm/24h)
Tiêu chí pass: Không có vệt ẩm hoặc thấm ở mặt dưới/ngoài sau thời gian ngâm. Mực nước hao hụt nằm trong khoảng bay hơi tự nhiên. Tiêu chuẩn tham chiếu: ASTM D4068 cho màng địa kỹ thuật.
4. Thử áp lực (Pressure Test)
Dùng cho bể nước nổi và đường ống chịu áp. Bơm nước vào bể đến mức thiết kế, đo áp lực và theo dõi độ sụt áp trong 24–48h. Áp lực sụt >5% là dấu hiệu rò rỉ. Phương pháp này không áp dụng cho sàn hở mái hay WC thông thường.
Bảng tóm tắt phương pháp kiểm tra theo vị trí
| Vị trí | Visual | DFT | Flood test | Pressure test |
|---|---|---|---|---|
| Sàn WC | Bắt buộc | Khuyến nghị | Bắt buộc 24h | Không cần |
| Mái bê tông | Bắt buộc | Khuyến nghị | Bắt buộc 24h | Không cần |
| Tầng hầm | Bắt buộc | Bắt buộc | Thực tế khó | Không cần |
| Bể nước ngầm | Bắt buộc | Bắt buộc | Bắt buộc 48h | Tùy thiết kế |
| Bể nước nổi | Bắt buộc | Bắt buộc | Bắt buộc 48h | Khuyến nghị |
Hạn kiểm tra và tần suất
Kiểm tra trong quá trình thi công: đo DFT sau mỗi lớp, trước khi thi công lớp tiếp theo. Flood test bắt buộc trước khi đổ lớp bảo vệ hoặc ốp lát. Sau khi công trình hoàn thành, kiểm tra định kỳ:
- Mái bê tông: Kiểm tra trực quan hàng năm; sau mỗi mùa mưa
- Tầng hầm: Kiểm tra trực quan 6 tháng/lần trong 2 năm đầu
- Bể nước: Kiểm tra và vệ sinh 6 tháng/lần theo QCVN 01-1:2018
- WC/ban công: Kiểm tra khi có dấu hiệu thấm (vết ố trần bên dưới)
Xử lý khi phát hiện thấm trong flood test
Tháo nước, để khô 24–48h, xác định vị trí thấm bằng phấn khô (vết ẩm sẽ hiện rõ). Vá điểm thấm bằng vật liệu tương thích (PU elastic caulk cho vết nứt, cementious vá cho lỗ hổng). Sau khi vá và đóng rắn đủ thời gian, thực hiện flood test lại từ đầu. Không bỏ qua bước flood test lại — không có bảo đảm nào thay thế được kiểm tra thực tế.