Ống cấp nước sạch là gì?
Ống cấp nước sạch (potable water pipe) là loại ống được thiết kế và sản xuất đặc biệt để truyền tải nước uống được (potable water) – nước đã quá xử lý đất tiêu chuẩn sinh hoạt và an uong. Khác với ống thoát nước hay ống trong công nghiệp, ống cấp nước sạch phải tuần thứ các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về an toàn thực phẩm và về sinh.
Yêu cầu bắt buộc đổi với ống cấp nước sạch
1. An toàn thực phẩm – Không gay doc cho nước
- Vật liệu ống và keo noi không được phát thải chất doc (kim loại năng, VOC) vào nước
- Tuân thủ tiêu chuẩn an toàn thực phẩm: NSF/ANSI 61 (My), WRAS (Ảnh), ACS (Pháp)
- Không dùng ống PVC thông thường có chất hóa deo (plasticizer) cho cấp nước sạch
2. Chống ăn mòn
- Vật liệu ống phải chịu được tính ăn mòn của nước có clo (nước máy)
- Ống thép/gang cần lớp phủ bên trong (cement lining, epoxy) để tránh rỉ sét
- Ống nhựa (PPR, HDPE, PVC) tự nhiên chống ăn mòn hóa học
3. Chịu áp suất làm việc
- Phải chọn ống có áp suất đánh định (PN) cao hơn áp suất làm việc thực tế
- Hệ số an toàn: áp suất thiết kế = 1.5 x áp suất làm việc tối đa
- Phải chịu được áp suất thứ thủy lực 1.5 x PN trong 2 gió không ro rỉ (theo TCVN)
4. Kiểm soát vi sinh vật
- Bề mặt bên trong ống phải nhân và không có kể nuoi đường vi khuan
- Ống đồng và ống thép không gì có tính khang khuan tự nhiên
- Hệ thống cấp nước sạch cần thấm viên clo hoặc UV để kiet trung
Các loại ống cấp nước sạch phổ biến
Ống HDPE PE100
- Dùng cho màng lưới cấp nước chính (cấp 1, cấp 2) chôn ngầm
- Đường kính DN20 đến DN1200mm
- Phù hợp: màng lưới truyền tại nước độ thi, cấp nước nóng thon
- Tiêu chuẩn: ISO 4427:2019, EN 12201
Ống PPR
- Dùng cho hệ thống cấp nước noi thất nhà ở, chung cũ
- Đường kính DN20 đến DN110mm
- Phù hợp: nước nóng và lạnh noi thất
- Tiêu chuẩn: TCVN 8491, ISO 15874
Ống PVC uPVC
- Dùng cho cấp nước lạnh màng lưới phân phối độ thi
- Đường kính DN50 đến DN315mm
- Không dùng nước nóng (max 60 độ C)
- Tiêu chuẩn: TCVN 6151, ISO 1452
Ống đồng
- Dùng cho cấp nước trong công trình cao cấp
- Có tính khang khuan tự nhiên (điều nay được chung minh khóa học)
- Bền, tuổi thọ trên 50 năm
- Đất những được ưu tiền ở các quốc gia phát triển
Tính toán thủy lực cơ bản
Một số chỉ tiêu thủy lực cơ bản trong thiết kế cấp nước sạch:
- Vận tốc đồng cháy: v = 0.5-1.5 m/s trong ống phân phối (quá nhanh gay tiếng ồn, quá chậm nước đồng)
- Áp suất tối thiểu tại đầu sử dụng: 1.0 bar (10m cot nước) – theo QCVN
- Áp suất tối đa: Không quá 6 bar để bảo vệ thiết bị về sinh và Van nước
- Tiết điện ống: Chọn theo lưu lượng thiết kế và vận tốc cho phép
Tiêu chuẩn Việt Nam và quốc tế về ống cấp nước sạch
- TCVN 6151:1996: Ống PVC uPVC cho cấp nước
- TCVN 8491:2010: Hệ thống ống nhựa PPR cho cấp nước nóng-lạnh
- ISO 4427:2019: Ống HDPE PE cho cấp nước
- QCVN 01-1:2018/BYT: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước sinh hoạt
- NSF/ANSI 61: Tiêu chuẩn Mỹ chung nhân an toàn thực phẩm cho ống nhựa và vật liệu tiếp xuc nước
Kiểm tra chất lượng ống cấp nước sạch
- Thứ áp suất thủy lực: 1.5 x PN trong tối thiểu 2 gió, không có ro rỉ
- Kiểm tra an toàn thực phẩm: Thứ mau nước ngầm quá ống 24h, phân tích các kim loại năng và chất hữu cơ
- Độ đường kính và chiều dày: Theo ISO 3126, độ tối thiểu 5 diem trên mau
- Thứ và đáp và keo: Theo tiêu chuẩn chuyển ngành của từng loại ống
Kết luận
Ống cấp nước sạch là linh kiến quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến suc khoe người sử dụng. Việc chọn ống có chung nhân an toàn thực phẩm (NSF 61, WRAS hoặc tường đường), dùng loại vật liệu cho nhiệt độ và áp suất cụ thể, và lắp đất theo dùng tiêu chuẩn là các bước bắt buộc để đảm bao hệ thống cấp nước hoạt động an toàn lâu dài.