Tôn Nhựa Lấy Sáng Là Gì?
Tôn nhựa lấy sáng là tên gọi chung cho tất cả các loại tấm nhựa trong suốt hoặc bán trong suốt được sử dụng để làm mái nhà, mái hiên hay vách ngăn nhằm đưa ánh sáng tự nhiên vào bên trong công trình. Đây không phải tên của một loại vật liệu cụ thể mà là một danh mục sản phẩm bao gồm nhiều loại nguyên liệu polymer khác nhau có chức năng chung là thay thế tôn kim loại tại những vị trí cần ánh sáng. Tôn nhựa lấy sáng giúp giảm phụ thuộc vào đèn điện trong giờ ban ngày, giảm chi phí điện và tạo môi trường làm việc thoải mái hơn.
3 Loại Vật Liệu Chính Của Tôn Nhựa Lấy Sáng
Ba loại vật liệu tôn nhựa lấy sáng phổ biến nhất tại thị trường Việt Nam là: Polycarbonate (PC), PVC trong suốt (UPVC hay PVC dẻo trong) và FRP (Fibre-Reinforced Plastic — nhựa gia cường sợi thủy tinh). Mỗi loại có thành phần, giá thành, độ bền và đặc tính kỹ thuật khác nhau rõ rệt. Lựa chọn đúng loại phụ thuộc vào yêu cầu độ bền, ngân sách và ứng dụng cụ thể.
Ngoài 3 loại chính này, trên thị trường còn có tôn nhựa Acrylic (PMMA) và tôn nhựa PET dùng trong một số ứng dụng đặc thù, nhưng thị phần nhỏ hơn đáng kể. Tôn nhựa Acrylic trong suốt hơn PC nhưng giòn hơn nhiều (chịu va đập kém hơn) nên ít dùng cho mái lấy sáng ngoài trời. Bài viết này tập trung vào 3 loại chính chiếm đại đa số thị trường.
Tôn Nhựa PC (Polycarbonate): Cao Cấp Nhất
Tôn nhựa PC là loại tôn lấy sáng cao cấp nhất về tính năng: chịu va đập tốt nhất (250× thủy tinh), độ trong suốt cao nhất (88–92%), chịu nhiệt đến 120°C và bền UV nhất khi có UV coating chuẩn. PC có 3 dạng cấu trúc: PC đặc (solid), PC rỗng đa vách (multiwall) và PC sóng (corrugated). Tuổi thọ tôn PC chất lượng cao với UV coating tốt đạt 10–15 năm ngoài trời. Nhược điểm duy nhất đáng kể là giá cao nhất trong 3 loại.
Tôn Nhựa PVC Trong: Phổ Thông Nhất
Tôn nhựa PVC trong (hay tôn nhựa trong suốt PVC) là loại phổ biến nhất về số lượng tiêu thụ tại Việt Nam nhờ giá thành thấp nhất trong 3 loại. PVC trong thường có dạng sóng tương tự tôn mái kim loại, dễ lắp đặt và cắt xén. Tuy nhiên, PVC trong có độ bền UV kém nhất: bề mặt vàng dần và hóa giòn sau 3–7 năm ngoài trời tùy chất lượng. PVC khi đạt nhiệt độ bề mặt 60–70°C (phổ biến ở mái tôn Việt Nam) bắt đầu biến dạng. Thích hợp cho công trình ngắn hạn hoặc ngân sách hạn chế.
Tôn Nhựa FRP (Fibreglass): Cứng Và Chống Nhiệt Tốt
FRP (Fibre-Reinforced Plastic) là vật liệu composite gồm nhựa polyester hoặc epoxy được gia cường bằng sợi thủy tinh, tạo ra tấm có độ cứng vững cao hơn và ít biến dạng nhiệt hơn PVC thuần. FRP lấy sáng có độ truyền sáng khoảng 70–85%, không trong suốt hoàn toàn như PC nhưng vẫn đủ dùng cho mái nhà xưởng. Giá FRP nằm giữa PVC và PC. FRP chịu nhiệt tốt hơn PVC và ít vàng hơn PVC trong, nhưng theo thời gian bề mặt có thể bị xơ sợi thủy tinh lộ ra nếu lớp nhựa bề mặt bị phong hóa.
Bảng So Sánh Nhanh 3 Loại Tôn Nhựa Lấy Sáng
| Tiêu chí | PC | PVC Trong | FRP |
|---|---|---|---|
| Độ trong suốt | Cao nhất (88–92%) | Trung bình (65–80%) | Trung bình (70–85%) |
| Chịu va đập | Tốt nhất | Kém | Tốt |
| Chịu nhiệt | 120°C | 60–70°C | 90–110°C |
| Bền UV | Tốt (có coating) | Kém | Trung bình |
| Tuổi thọ | 10–15 năm | 3–7 năm | 7–12 năm |
| Giá tương đối | Đắt nhất | Rẻ nhất | Trung bình |
Ứng Dụng Chính Của Tôn Nhựa Lấy Sáng
Mái nhà xưởng sản xuất là ứng dụng lớn nhất: lắp tôn nhựa lấy sáng xen kẽ với tôn kim loại giúp cung cấp ánh sáng tự nhiên ban ngày mà không cần bật đèn. Tỷ lệ phổ biến là 1 tờ tôn nhựa cho mỗi 4–6 tờ tôn kim loại. Nhà kính nông nghiệp trồng rau, hoa, cây cảnh cần toàn bộ mái bằng tôn nhựa lấy sáng (thường dùng PC rỗng) để tối ưu quang hợp và cách nhiệt.
Mái hiên nhà dân, carport (mái che xe hơi), mái che sân thượng và mái vệ sinh ngoài trời đều phổ biến dùng tôn nhựa lấy sáng. Mái bể bơi ngoài trời thường dùng PC để vừa lấy sáng vừa chịu độ ẩm cao và hóa chất chlorine. Vách kính giả trong nhà hoặc vách ngăn bán trong suốt cũng sử dụng PC đặc hoặc PC rỗng thay thế kính thật với chi phí thấp hơn và an toàn hơn.