Ứng dụng kính chống cháy trong công trình: Vị trí lắp đặt theo yêu cầu PCCC

Kính chống cháy được lắp đặt tại các vị trí bắt buộc trong quy chuẩn QCVN 06:2021/BXD về an toàn cháy cho nhà và công trình. Mỗi vị trí có yêu cầu cấp tối thiểu (E, EW hoặc EI) và thời gian chịu lửa khác nhau tuỳ loại công trình và số tầng. Việc xác định đúng vị trí lắp đặt là trách nhiệm của tư vấn thiết kế PCCC được cấp phép.

1. Buồng thang bộ thoát hiểm

Buồng thang bộ thoát hiểm là tuyến di tản chính trong công trình cao tầng, trung tâm thương mại, bệnh viện và khách sạn. Toàn bộ vách ngăn buồng thang và cửa thông thương với hành lang phải đạt cấp EI-60 đến EI-90 tuỳ loại công trình. Kính được dùng thay cho tường đặc ở vị trí cần thông sáng hoặc quan sát nội bộ buồng thang từ bên ngoài, đồng thời đáp ứng yêu cầu ngăn cháy.

Vách kính buồng thang thường dùng kính EI-60 laminé gel với khung thép kẽm hóa hoặc thép không gỉ. Cửa thang bộ thoát hiểm sử dụng kính chống cháy EI-30 đến EI-60 tích hợp trong khung cửa thép, có gioăng bịt khói và thiết bị tự đóng. Kính trên cửa thang giúp người di tản quan sát trước khi mở cửa, tránh mở vào vùng có lửa.

2. Hành lang thoát nạn

Hành lang thoát nạn kết nối các phòng với cầu thang bộ cần đáp ứng mức chịu lửa theo quy chuẩn: thông thường EI-30 đến EI-60 với hành lang rộng, EI-60 đến EI-90 với hành lang hẹp <2 m. Chiều rộng hành lang ảnh hưởng trực tiếp đến cấp kính cần dùng: hành lang <2 m cần EI (cách nhiệt hoàn toàn); hành lang >3 m có thể dùng EW (chỉ kiểm soát bức xạ).

Kính chống cháy trong vách hành lang thường lắp dạng ô cố định (fixed light) hoặc cửa sổ quan sát trên vách đặc, chiều cao từ sàn đến trần. Quy tắc này xuất phát từ khoảng cách an toàn với nguồn nhiệt bức xạ theo EN 13501-2.

3. Cửa thoát hiểm và cửa ngăn cháy

Cửa thoát hiểm (fire door) có phần kính nhìn xuyên gọi là “vision panel” — tấm kính nhỏ (200 × 400 mm đến 400 × 600 mm) lắp trên cánh cửa thép chống cháy. Tấm kính phải đạt cùng cấp chịu lửa với cánh cửa: cửa EI-60 yêu cầu kính EI-60 tại ô nhìn. Lắp kính cường lực vào ô nhìn của cửa chống cháy là sai lầm kỹ thuật cần kiểm tra và yêu cầu thay thế.

Cửa kính chống cháy toàn bộ (full-glass fire door) phổ biến trong công trình thương mại cao cấp: cánh cửa làm hoàn toàn bằng kính EI-60 hoặc EI-90 dày 40–50 mm, khung nhôm hoặc thép không gỉ — thường gặp trong khách sạn 5 sao, toà nhà văn phòng hạng A.

4. Buồng thang máy

Buồng thang máy tạo hiệu ứng ống khói (chimney effect) hút khói và nhiệt lên nhanh trong đám cháy. QCVN 06:2021 yêu cầu vách buồng thang máy trong công trình từ 5 tầng trở lên đạt cấp EI-60 đến EI-90. Thang máy kính panoramic hiện đại kết hợp khung thép không gỉ với kính EI-60 laminé gel, vừa đảm bảo thẩm mỹ vừa đáp ứng PCCC. Phần cabin thang máy di chuyển có thể dùng kính cường lực; buồng cố định bên ngoài phải dùng kính chống cháy.

5. Phòng kỹ thuật và phòng điện

Phòng điện (tủ điện tổng, máy biến áp), phòng máy lạnh, phòng máy phát điện và phòng máy bơm chữa cháy đều là nguồn gây cháy tiềm ẩn. Vách ngăn các phòng này với không gian chung yêu cầu cấp EI-60 đến EI-120. Kính EI tại đây thường là ô quan sát kích thước nhỏ trên vách đặc, cho phép nhân viên quan sát thiết bị từ bên ngoài mà không cần mở cửa.

6. Vách ngăn khoang cháy trong trung tâm thương mại

Trung tâm thương mại cần chia thành các khoang cháy theo quy chuẩn. Vách ngăn khoang cháy (fire compartment wall) không chịu lực cần đạt EI-60 đến EI-120. Kính được dùng trong vách này khi muốn tạo thông tầng thị giác giữa các khu vực mà vẫn đáp ứng ngăn cháy. Lắp đặt yêu cầu khung thép galvanized hoặc thép không gỉ — không dùng khung nhôm thông thường vì nhôm biến dạng ở 660°C.

7. Các vị trí khác

8. Yêu cầu lắp đặt đúng kỹ thuật

Kính chống cháy chỉ phát huy hiệu quả khi toàn bộ hệ thống lắp đặt — kính, khung, gioăng bịt khói, neo cố định và chất bịt kín — đều đạt yêu cầu chịu lửa tương đương. Một khung nhôm yếu hoặc gioăng không chống cháy có thể làm mất toàn bộ tính năng của tấm kính EI-60 đắt tiền. Cần kiểm tra hồ sơ kỹ thuật của toàn bộ hệ thống (system certification), không chỉ chứng nhận tấm kính đơn lẻ. Các cạnh kính EI phải được bảo vệ bằng khung kim loại kín hoặc silicon chịu nhiệt chuyên dụng vì lớp gel nhạy cảm với độ ẩm khi cạnh bị hở.

Tóm tắt

• Vị trí bắt buộc: buồng thang thoát hiểm, hành lang thoát nạn, buồng thang máy, phòng điện/kỹ thuật
• Vị trí phổ biến: cửa ngăn cháy (ô nhìn), vách khoang cháy trung tâm thương mại, phòng server
• Cấp yêu cầu tối thiểu phụ thuộc loại công trình, số tầng và chiều rộng hành lang
• Toàn bộ hệ thống (kính + khung + gioăng + neo) phải đồng nhất về cấp chịu lửa